Welzijn

Welzijn in Drenthe

Brede welvaart kan worden omschreven als het welzijn van inwoners in brede zin. Het betreft alles wat mensen van waarde vinden. Het leven draait om méér dan alleen economische groei en materiele zaken. Het uitgangspunt van het concept brede welvaart is dat het in essentie gaat over hoe het gesteld is met het welzijn van inwoners op economisch, sociaal en fysiek vlak (Weterings et al., 2021). Welzijn is iets wat ieder persoonlijk beleeft, en gaat over de mate waarin men tevreden is met de eigen leefsituatie en hoe men de leefbaarheid ervaart.

In het kort

  • Bijna 9 op de 10 mensen in Drenthe is tevreden met het leven en geeft het leven een 7 of hoger. Hiermee zijn Drenten iets tevredener dan gemiddeld in Nederland.
  • Vier op de vijf van de inwoners in Drenthe is tevreden met de hoeveelheid vrije tijd die ze hebben. Daarmee staat Drenthe bovenaan de ranglijst van alle provincies.
  • De leefbaarheid wordt in Drenthe al jaren met een ruime voldoende gewaardeerd. De meeste inwoners vinden dat de leefbaarheid in de woonbuurt gelijk is gebleven met voorgaande jaren, al zien wat minder mensen de toekomst zonnig tegemoet door corona.
  • Er zijn weinig zorgen over de toekomstige leefbaarheid en Drenten waarderen de verbeteringen in de publieke ruimte en de aanwezigheid van groen. Voor het behoud van leefbare dorpen en wijken worden woningen, voorzieningen en de bereikbaarheid genoemd als aandachtspunten.

Meeste Drenten erg tevreden met het leven

De meeste Drenten zijn tevreden met het leven: bijna 9 op de 10 inwoners (86,6%) geven een 7 of hoger op hun tevredenheid met het leven. Dit is iets lager dan in voorgaande jaren en waarschijnlijk een gevolg van corona. Volgens de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS staat Drenthe hiermee op plek 3 van alle provincies, achter Friesland (87,4%) en Zeeland (87,2%).

Binnen Drenthe zijn wel wat verschillen. Op gemeenteniveau is de tevredenheid over het leven in 2020 het hoogst in de gemeenten Coevorden en Noordenveld (beide 87%). In gemeente Hoogeveen (84%) en Borger-Odoorn (85%) ligt de tevredenheid met het leven wat lager, maar wel op of rond op het landelijk gemiddelde (85%).

Jongvolwassenen en mensen die moeite hebben met rondkomen zijn minder tevreden

Ook het Drents Panel is in 2020 gevraagd naar de tevredenheid met het leven; toen gaven zij het leven gemiddeld een 7,9. Het aantal volwassenen dat het eigen leven een 7 of hoger geeft is 95%. Minder dan 4% geeft zijn of haar leven een onvoldoende. Niet alle Drenten zijn even tevreden met het leven. We zien dat dit deels afhankelijk is van persoonlijke achtergrondfactoren zoals leeftijd, woonplek of inkomen. Zo geeft iemand met een koopwoning vaker een 8 of hoger dan iemand met een huurwoning en iemand die geen enkele moeite had om de afgelopen 12 maanden rond te komen geeft vaker een hoger cijfer dan iemand die moet opletten om rond te komen.

Drenthe landelijk hoogste score op geluk

Naast een hoge score op de tevredenheid met het leven, zien we ook dat veel Drenten gelukkig zijn (90%). Dit is al jaren stabiel. Landelijk is zo’n 88% van de mensen (zeer) gelukkig. Gezondheid wordt in de literatuur gezien als een van de belangrijkste voorspellers van geluk en welzijn (o.a. Dolan et al., 2008; Van Beuningen en Moonen, 2013). Uit onderzoek van Sociaal Planbureau Groningen (2021) en het FSP (2021) blijkt dat gezondheid ook in Noord-Nederland een belangrijke voorsteller is van geluk en tevredenheid met het leven. Noorderlingen die hun gezondheid als zeer goed ervaren, waarderen hun tevredenheid met het leven veelal hoger.

Inwoners Drenthe meest tevreden met beschikbaarheid vrije tijd

Vier op de vijf Drenten geeft aan dat zij tevreden zijn met de hoeveelheid vrije tijd die ze hebben (80%). Daarmee staat Drenthe bovenaan de ranglijst van alle provincies. In tegenstelling tot de licht dalende trend landelijk, is de tevredenheid in Drenthe juist met meer dan drie procentpunt gestegen (in 2013 was dit nog 76,3%).

Er zijn wel regionale verschillen. De inwoners van gemeente Assen (80%) zijn in 2020 over het algemeen het vaakst tevreden met hun vrije tijd gevolgd door inwoners van Emmen (79%). Inwoners van de gemeente Midden-Drenthe en Hoogeveen waren met 77% iets minder tevreden met hun hoeveelheid vrije tijd.

Tevredenheid leefbaarheid onverminderd hoog

Drenten zijn positief over de leefbaarheid in hun woonomgeving en geven het gemiddeld een 7,9. Dit cijfer is al jaren stabiel. Ook in de twee andere Noordelijke provincies waarderen de inwoners de leefbaarheid in hun dorp of wijk vergelijkbaar.

De tevredenheid van inwoners is ook afhankelijk van persoonlijke factoren, zoals hun sociaaleconomische situatie en gezondheid. Mensen met een slechtere gezondheid zijn veelal minder positief over de omgeving waar zij wonen. Dit komt mogelijk doordat zij voorzieningen minder makkelijk kunnen bereiken en minder makkelijk kunnen ‘meedoen’ in de samenleving (Sociaal Planbureau Groningen, 2021). Vooral in Zuidoost Drenthe zien we een stapeling van sociaaleconomische problematiek; de inwoners zijn lager geschoold, vaker werkloos en minder positief over de eigen gezondheid. Desondanks lijkt dit nauwelijks van invloed op de waardering van de leefbaarheid. Zij waarderen de leefbaarheid van hun woonbuurt ook hoog, gemiddeld met een 7,7.

Leefbaarheid stabiel

Terugkijkend op de afgelopen 12 maanden vinden de meeste Drenten eind 2020 dat de leefbaarheid in hun dorp of wijk gelijk is gebleven (73%). Een kleine groep heeft een vooruitgang van de leefbaarheid ervaren (7%), in 2018 was dit nog 15%. Jongvolwassenen vinden iets vaker dat de leefbaarheid achteruit is gegaan (24%), en ook inwoners van Noord-Drenthe zien iets vaker een achteruitgang in de leefbaarheid (22% ten opzichte van 19% provinciaal). Inwoners van Drenthe zien vooral een achteruitgang in de leefbaarheid door de (sociale) gevolgen van corona (minder sociaal contact en activiteiten), maar ook door de ontwikkelingen op de woningmarkt en de opkomst van zonneparken en windmolens.

Weinig zorgen over toekomstige leefbaarheid

In 2018 zag 46% de toekomst zonnig tegemoet. In het ‘coronajaar’ 2020 zien minder mensen de toekomst zonnig tegemoet (40%), maar zien we wel een grote groep inwoners die de toekomst ‘neutraal’ tegemoetziet. Wie de toekomst zonnig tegemoetziet, benoemd – net als voorgaande jaren – de prettige woonomgeving, de goede sfeer en de beschikbaarheid van voorzieningen. De groep die zich zorgen maakt over de toekomst van het eigen dorp of eigen wijk is sinds 2018 stabiel (7%).

Inwoners van Drenthe zien vooral een verbetering in het onderhoud van de publieke ruimte, zoals onderhoud van wegen en groen. Ook de aanwezigheid van voldoende groen wordt in Drenthe als positief benoemd. Verder zorgt corona voor meer saamhorigheid en een herwaardering van de rust en ruimte. Zorgen worden geuit over woningen, voorzieningen en de bereikbaarheid daarvan.

Indicatoren Welzijn - Monitor Brede Welvaart Drenthe

In de Regionale Monitor Brede Welvaart van CBS wordt het welzijn in Drenthe gemeten met de mate waarin men tevreden is met het leven en de tevredenheid met vrije tijd.

We vullen deze indicatoren aan met regionale inzichten vanuit het Drents Panel. We voegen specifiek de ervaren leefbaarheid toe; hoe waardeert met de leefbaarheid in eigen dorp of wijk en wat zijn de verwachtingen voor de toekomstige leefbaarheid.

Medewerker

Heike Delfmann

onderzoeker

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

Femke de Haan

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter
Heike Delfmann

Heike Delfmann

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
Marja Janssens

Marja Janssens

onderzoeker-adviseur

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Brede Welvaart

Pilots maatschappelijke waarde gestart

Brede Welvaart

Racisme opnieuw meest gemelde discriminatie in Noord-Nederland

Brede Welvaart

Trendbureau Drenthe brengt maatschappelijke waarde inwonersinitiatieven in beeld

Ben je benieuwd wat je bewonersinitiatief of vrijwilligersorganisatie toevoegt aan onze maatschappij? En denk je hulp nodig te hebben bij het zichtbaar maken van de maatschappelijke waarde van jouw bewonersinitiatief of vrijwilligersorganisatie? Doe mee aan de pilot maatschappelijke waarde van Trendbureau Drenthe! Steeds meer bewonersinitiatieve

Brede Welvaart

Naar een Nationaal Netwerk Brede Welvaart: eerste stappen gezet in Vlissingen

Trendbureau Drenthe zette eind maart 2022 samen met Sociaal Planbureau Groningen, Fries Sociaal Planbureau, PON-Telos, en HZ Kenniscentrum Zeeuwse Samenleving eerste stappen voor het oprichten van een Nationaal Netwerk Brede Welvaart. Een netwerk van onderzoekers en beleidsmakers dat samen aan de slag gaat om brede welvaart meetbaar te maken en het

Brede Welvaart

Brede welvaart hoog op de agenda bij Drentse gemeenten?

Na de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart j.l. worden er in gemeenten in Drenthe weer nieuwe coalities en colleges gevormd. Een mooie kans om Brede Welvaart op de agenda te zetten en concrete stappen te zetten naar de uitvoering. De gemeente kan namelijk de komende jaren echt het verschil helpen maken in de kwaliteit van leven én de leefomgevin

Publicaties

Brede Welvaart

Monitor Discriminatie Noord-Nederland 2021

Brede Welvaart

Flitspeiling onder Drentse jongeren over zomeractiviteiten

Brede Welvaart

Discriminatiemonitor Noord-Nederland 2020