Verantwoording Drentse Onderwijsmonitor

Aanleiding en doel

Het eerste rapport van de Drentse Onderwijsmonitor verscheen in oktober 2006 met als titel “Drentse kinderen in beeld”.

Sindsdien is het een dynamische monitor waaraan onderwerpen zijn toegevoegd of zijn geschrapt op basis van de relevantie en/of beschikbaarheid van de data. Met de monitor kan in brede zin de onderwijskwaliteit gevolgd worden. Het bevat een uitgebreide verzameling trendgegevens over de stand van zaken in het Drentse onderwijs en de Drentse leerlingen en studenten. Van de voorschoolse periode tot het hoger onderwijs.

Aanleiding voor het oprichten van de monitor was het aantal (zeer) zwakke basisscholen in Drenthe. In de periode 2003 – 2007 blijkt 15% van de scholen zwak en 4% zeer zwak.[1]

De Onderwijsmonitor is een belangrijk middel om een spiegel voor te houden en een vinger aan de pols te houden wanneer het gaat om de kwaliteit van het onderwijs in Drenthe. Het heeft op verschillende momenten geleid tot initiatieven om die kwaliteit te verbeteren. Zo is het Kwaliteitsakkoord dat in 2010 werd gesloten tussen het Ministerie van OCW, de provincie, de gemeenten en de schoolbesturen belangrijk geweest. De ambitie om niet alleen de basiskwaliteit in de basisscholen op orde te hebben, maar de lat hoger te leggen, kreeg daarmee een impuls.

De Drentse Onderwijsmonitor valt onder de verantwoordelijkheid van de Regiegroep Drentse Onderwijskwaliteit (voorheen Regiegroep Drentse Onderwijsmonitor). De Regiegroep gaat over de inhoud van de monitor en eventueel aanvullend onderzoek. In de Regiegroep zitten vertegenwoordigers uit het primair en voortgezet onderwijs en vertegenwoordigers vanuit gemeenten en provincie. In de Regiegroep zitten tevens een coördinator Drentse Onderwijskwaliteit en onderzoekers van Trendbureau Drenthe, verantwoordelijk voor de analyses en website van de monitor.

Dit verantwoordingsdocument beschrijft hoe de Drentse Onderwijsmonitor is ingericht.

[1] Drentse Onderwijsmonitor 2008

Conceptuele basis

De Drentse Onderwijsmonitor wil een zo breed mogelijk beeld geven over hoe het Drentse onderwijs ervoor staat en het Drentse leerlingen en studenten vergaat.

De Drentse Onderwijsmonitor is opgebouwd uit verschillende modules ofwel hoofdthema’s. In onderstaand figuur staan de verschillende modules met onderliggende onderwerpen weergegeven. De modules bedekken samen het hele onderwijsveld. Van primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en hoger onderwijs en sinds kort een module voor de voorschoolse periode (Kinderen van 0 tot 4 jaar). Ook zijn aparte modules gewijd aan de overstap van primair naar voortgezet onderwijs en de doorstroom van het voortgezet (speciaal) onderwijs naar een vervolgopleiding, werk, uitkering of dagbesteding.

Er zijn twee extra thema’s die de verschillende onderwijssoorten overstijgen: verzuim en schooluitval en gelijke kansen.

Verzuim en schooluitval is al jaren een extra thema binnen de Drentse Onderwijsmonitor en ook vanuit het ministerie OCW aandachtspunt.

Sinds enkele jaren besteed de onderwijsmonitor aandacht aan gelijke kansen. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat de kansenongelijkheid is toegenomen zowel in Drenthe als landelijk, helemaal na corona. Deze kansenongelijkheid manifesteert zich op verschillende manieren en is al vanaf de wieg en daarvoor zichtbaar. Dat is ook een belangrijke reden geweest om de Drentse Onderwijsmonitor het afgelopen jaar uit te breiden met een voorschoolse module ‘Kinderen van 0 tot 4 jaar’.

Geconstateerde trends en ontwikkelingen in de Drentse Onderwijsmonitor waren de afgelopen jaren ook aanleiding voor verdiepend onderzoek. Zowel kwantitatief als kwalitatief onderzoek. De resultaten van deze onderzoeken zijn te vinden op de website van Trendbureau Drenthe.

Figuur 1: Inhoud Drentse Onderwijsmonitor

Werkwijze en databronnen

Voor de Drentse Onderwijsmonitor worden verschillende informatiebronnen geraadpleegd:

DUO

Open databestanden: uit de landelijke, publiek toegankelijke, registratiebestanden van DUO (de zgn. open databestanden van de Dienst Uitvoering Onderwijs) wordt regionale informatie betrokken. Bijvoorbeeld over het aantal leerlingen en scholen, schooladviezen, eindtoetsen en referentiescores taal en rekenen, het aantal studenten in het mbo en hoger onderwijs en de gekozen studierichtingen.

CBS

Gegevens over doorstroom en uitstroom binnen voortgezet onderwijs, nabijheidsstatistieken en schoolwegingen en kinderopvanggegevens (van kinderen waarvoor kinderopvangtoeslag wordt ontvangen).

PBL/CBS

Regionale bevolkingsprognoses.

Landelijk register kinderopvang (LRK)

In het Landelijk Register Kinderopvang (LRK) staat informatie over kinderopvangvoorzieningen zoals adresgegevens, inspectierapporten en het registratienummer.

Inspectie van het Onderwijs

Via de Inspectie van het Onderwijs verkrijgt Trendbureau Drenthe gegevens over (Eind)oordelen (voorheen: toezichtarrangementen). Ook heeft Trendbureau Drenthe toegang tot de zgn (DANS) Kwaliteitskaarten met o.a. gegevens over schooladvies en leerjaar 3 in het voortgezet onderwijs.

Scholen voor basisonderwijs provincie Drenthe (verzameling en voorbewerking CED Toetsservice)

De opvraag en eerste bewerking van toetsgegevens in het Drentse basisonderwijs is al sinds jaren uitbesteed aan CED Toetsservice en vervolgens aangeleverd aan Trendbureau Drenthe die verdere analyses verricht. Er worden alleen gegevens opgevraagd van scholen waarvan het schoolbestuur toestemming heeft verleend.

Ingrado

Voor gegevens over verzuim, thuiszitters.

Ministerie OC&W, VSV verkenner

Voor gegevens over voortijdig schoolverlaters.

Thema’s en indicatoren

We onderscheiden in de Drentse Onderwijsmonitor op dit moment 9 thema’s. Elk thema wordt gemeten met meerdere indicatoren (zie figuur 2). Gezamenlijk geven de thema’s en indicatoren een beeld van het Drents onderwijs en de onderwijsloopbaan van Drentse leerlingen en studenten.

Figuur 2 thema’s en indicatoren Drentse Onderwijsmonitor

 

Medewerker

Imke Oosting

Onderzoeker

Betrokken medewerkers

Imke Oosting

Imke Oosting

Onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
Jessy Snip

Jessy Snip

Onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Armoede

Stijgende impact energiearmoede onder Drenten en Groningers

Brede Welvaart

Trendbureau Drenthe en Rijksuniversiteit Groningen stellen bijzonder hoogleraarsfunctie Brede Welvaart en Kansen(on)gelijkheid in

Drents Panel

Drents Panel biedt inzicht in de mening en opvattingen van Drenten

Hoe kijken inwoners van Drenthe aan tegen het wonen, werken en leven in de provincie? Hoe kijken zij naar klimaat, duurzaamheid en de energietransitie? En welke impact heeft de coronapandemie op de Drentse samenleving? Om antwoord te krijgen op dit soort vragen leggen wij het Drents Panel veelvuldig vragenlijsten voor. Op deze manier kan de stem v

Regiegroep Onderwijskwaliteit Drenthe

Zomerprogrammering: voor en door jongeren

De provincie, gemeenten en maatschappelijke partijen werken al drie jaar samen om tijdens de zomervakantie activiteiten uit te voeren voor jongeren, maar vooral ook door jongeren bedacht en opgezet. Deze Zomerprogrammering geeft ontspanning en ontmoetingen, maar ook de kans kennis te maken met activiteiten die misschien nieuw zijn. Na drie jaar Zom

Sport en bewegen

De waarde van sport en bewegen in Drenthe

Sport en bewegen heeft aantoonbare maatschappelijke waarde[1]. Actief bezig zijn met sport en bewegen bevordert de gezondheid, het sociale leven en persoonlijk welzijn, biedt mentale uitdaging en geeft voldoening. Sport kan verbinden en helpen sociaaleconomische gezondheidsverschillen te verminderen[2]. Over het algemeen wegen de gezondheidsrisico

Publicaties

Laaggeletterdheid

Bibliotheken in Drenthe in overleg over het boetevrij inleveren van boeken

Laaggeletterdheid

Bastiaan Koijck wil kinderen via zijn Bommel en Tom Poes Museum in Assen aan het lezen krijgen

Laaggeletterdheid

Aanvraag energietoeslag ingewikkeld? ANBO helpt!