Waardering leefbaarheid

Leefbaarheid gaat over alles wat te maken heeft met aangenaam wonen, werken en leven van inwoners in de eigen omgeving. Een manier om te meten hoe mensen de leefbaarheid ervaren, is door rechtstreeks te vragen hoe tevreden ze zijn over het leven in Drenthe. Elke twee jaar vragen we de leden van het Drents Panel naar de waardering van de leefbaarheid in hun dorp op wijk. De eerste uitvraag was in 2016. In mei 2018 hebben bijna 1.000 Drentse panelleden opnieuw hun mening hierover gegeven.

In het kort

  • Drentse panelleden waarderen de leefbaarheid in hun dorp of wijk positief. Ook zien ze de toekomst zonnig in.
  • Volgens het merendeel van het burgerpanel is de leefbaarheid in het afgelopen jaar gelijk gebleven (70%). Het aandeel panelleden dat een vooruitgang in de leefbaarheid ervaart (15%) is in de afgelopen twee jaar vijf procentpunten toegenomen.
  • Een vooruitgang in leefbaarheid wordt ervaren door beter onderhoud van wegen en groen, bouw en onderhoud van woningen en voorzieningen, en meer initiatieven en activiteiten.
  • Drentse panelleden ervaren een achteruitgang in leefbaarheid door het sluiten van voorzieningen, achterstallig onderhoud van wegen en groen en door overlast.

Tevredenheid leefbaarheid onverminderd hoog

Het Drents Panel is positief over de leefbaarheid in hun woonomgeving. In termen van een rapportcijfer geven Drentse panelleden de leefbaarheid van hun woonbuurt gemiddeld een 7,9. Dit is gelijk aan 2016. Ook in de twee andere Noordelijke provincies waarderen de inwoners de leefbaarheid in hun dorp of wijk vergelijkbaar.

De tevredenheid van inwoners is ook afhankelijk van persoonlijke factoren, zoals hun sociaal economische situatie en gezondheid. Uit leefbaarheidsonderzoek in Borger-Odoorn is gebleken dat mensen met een betaalde baan tevredener zijn over hun dorp dan werklozen. Ook zijn mensen met een goede gezondheid vaker tevreden over hun woonplaats dan mensen met een slechtere gezondheid (CMO STAMM, 2012). In Oost-Drenthe stapelt zich de sociaal economische problematiek. De inwoners zijn lager geschoold, vaker werkloos en zijn minder positief over de eigen gezondheid (GGD, 2016). Lage inkomens en risico op armoede, gaan vaak samen met andere problemen zoals werkloosheid en slechte gezondheid. Het lijkt nauwelijks van invloed op de beleving van de inwoners in Oost-Drenthe. Zij waarderen de leefbaarheid van hun woonbuurt ook hoog, gemiddeld met een 7,8.

Leefbaarheid buurt grotendeels stabiel

Aan de panelleden is gevraagd of de leefbaarheid in hun dorp of wijk de afgelopen 12 maanden vooruit of achteruit is gegaan. Volgens het merendeel van het burgerpanel is de leefbaarheid in het afgelopen jaar gelijk gebleven (70%). 15% ziet een vooruitgang en 14% van de mensen ziet de afgelopen 12 maanden een achteruitgang in de leefbaarheid in hun dorp of wijk. Het aandeel panelleden dat een vooruitgang in de leefbaarheid ervaart (15%) is in vergelijking met 2016 vijf procentpunten hoger.

Vooruitgang leefbaarheid vooral om …

Ruim 130 panelleden lichten toe waarom ze de leefbaarheid in hun dorp of wijk vooruit zien gaan. Het onderhoud van wegen, verlichting en groenvoorziening in de woonomgeving (38 keer genoemd) en het opknappen van het (winkel)centrum (32 keer genoemd) zijn de belangrijkste aspecten die naar voren komen. Andere aspecten zijn onder meer de bouw van nieuwe woningen (22x genoemd) en het organiseren van meer initiatieven en activiteiten (18x genoemd). Onderstaande woordenwolk geeft in meer detail aan waarom het Drents Panel de leefbaarheid vooruit ziet gaan.

Achteruitgang leefbaarheid vooral om …

Een van de redenen voor de achteruitgang in leefbaarheid is het onderhoud van groenstroken, straten en wegen (35x genoemd). Een aantal bewoners valt op dat dit het laatste jaar een stuk minder is geworden. Dit is opvallend, omdat dit punt hierboven juist vaak genoemd werd als vooruitgang. Een andere aspect dat bijdraagt aan een achteruitgang van leefbaarheid is het sluiten van één of meerdere voorzieningen (30x genoemd). Vooral het sluiten van winkels, verdwijnen van pinautomaat en buslijn worden genoemd. Overlast zorgt tevens voor een achteruitgang van de leefbaarheid (28x genoemd). Het gaat dan om geluidsoverlast, stank, zwerfvuil en lawaai veroorzaakt door bedrijvigheid en verkeer. Meer dan 130 panelleden lichtten hun antwoord toe.

Bijna helft Drents Panel ziet toekomst zonnig(er)

Drentse panelleden zien de toekomst van de eigen woonomgeving steeds vaker zonnig in. In 2018 ziet 46% de toekomst zonnig tegemoet, in 2016 was dit 33% met daarnaast een groot aandeel dat de toekomst ‘neutraal’ zag. Net als twee jaar geleden zijn het vooral de prettige woonomgeving, de goede sfeer en de beschikbaarheid van voorzieningen die maken dat de panelleden de toekomst positief zien. Ook zijn panelleden nu vooral positief over bouwplannen in de omgeving. Inwoners buiten de anticipeerregio zien de toekomst vaak iets zonniger (49%) in dan inwoners woonachtig in de anticipeerregio Oost-Drenthe (42%).

Brede agenda voor toekomst leefbaarheid dorpen en wijken

Een op de veertien Drentse panelleden maakt zich zorgen over de toekomst in hun dorp of wijk. De voornaamste zorgen hebben betrekking op het verdwijnen van voorzieningen uit de dorpen en wijken. Daarnaast worden de leegloop van dorpen, het gebrek aan starterswoningen en de komst van windmolens genoemd. Ook zien we dat de tevredenheid van panelleden over de energiezuinigheid van hun woning afneemt.

We hebben het Drents Panel gevraagd wat er nodig is om hun dorp of wijk in de toekomst leefbaar te houden. Vooral het behoud van voorzieningen is voor veel panelleden belangrijk. Daarnaast worden ook het onderhoud van openbare ruimte, geschikte en betaalbare woningen voor starters, goede (bereikbaarheid van) werkgelegenheid en de sociale cohesie in dorpen en wijken genoemd. Veel van de door de inwoners genoemde opgaven voor de toekomst worden in de regio Zuid- en Oost Drenthe opgepakt onder de Regio Deal.