Gezondheid

Gezondheid

Een goede gezondheid is belangrijk voor een fijn leven. Gezonde mensen hebben over het algemeen een betere kwaliteit van leven, zijn zelfredzamer en doen minder beroep op de zorg.

Hoe inwoners hun eigen gezondheid beoordelen heeft betrekking op zowel de lichamelijke als de geestelijke gezondheid. Ook leefstijlfactoren (zoals roken en weinig bewegen) kunnen het oordeel over de eigen gezondheid mede bepalen.

Meeste inwoners Drenthe voelen zich gezond

Inwoners van Drenthe zijn over het algemeen tevreden met de eigen gezondheid. Op basis van de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS zien we dat Drenthe hiermee op de 5e plek staat van de twaalf provincies. Volgens de landelijke indicator ‘ervaren gezondheid’ was 77% van de Drenten in 2016 tevreden met de eigen gezondheid. Dit komt overeen met het landelijk gemiddelde (76%). We zien een duidelijke relatie met leeftijd. Naarmate men ouder wordt, neemt de ervaren gezondheid af.

Onderstaande cijfers van de GGD Drenthe laten zien dat 19 tot 64 jarigen over de jaren heen net iets negatiever zijn geworden over hun eigen gezondheid en 65-plussers net iets positiever. Als we de Drentse gemeenten vergelijken zijn er behoorlijke verschillen. De inwoners onder de 65 jaar uit Assen, Coevorden, Emmen en Westerveld zijn het minst positief over de eigen gezondheid. De Wolden valt op door de minst negatieve beoordeling. Bij de 65-plussers liggen de percentages iets dichter bij elkaar; ouderen in Emmen, Hoogeveen, Assen, Meppel en Midden-Drenthe voelen zich het minst gezond. De gemeente Noordenveld valt op door de minst negatieve waardering van de gezondheid.

Impact coronapandemie op ervaren gezondheid

Uit recent onderzoek onder het Drents Panel blijkt dat de coronapandemie de gezondheid van Drenten flink op de proef heeft gesteld. 18% van de inwoners van Drenthe geeft aan dat de gezondheid achteruit is gegaan. Dit kan komen door uitstellen of ontbreken van de benodigde zorg, maar ook door andere maatregelen, zoals veel thuiswerken of een beperkt sociaal leven. Slechts 4% geeft aan dat de gezondheid is verbeterd door de coronacrisis.

Vooral jongeren ondervinden een negatieve invloed van de coronacrisis op de lichamelijk en/of mentale gezondheid; 43% van hen gaf aan in november 2020 last te hebben van psychische klachten, 10% van hen in sterke mate. Ouderen ervaren met name lichamelijke klachten die hen beperken in het dagelijks leven. 51% van de Drenten van 65 jaar of ouder geeft aan hier mee te maken te hebben, waarvan 6% is sterke mate.

De huidige coronacrisis komt vooral hard aan bij mensen met een slechte gezondheid; zij zijn kwetsbaarder bij een besmetting met het virus, scoren hoger op eenzaamheid en (financiële) zorgen. Het heeft grote impact op zowel de fysieke als de mentale gezondheid van Groningers. Goed preventief gezondheidsbeleid is een aandachtspunt voor de nabije toekomst, waarbij het samengaan van gezondheidsproblemen met andere sociaaleconomische problemen een belangrijk onderdeel vormt.

Levensverwachting

De gemiddelde levensverwachting betreft het aantal jaren dat iemand vanaf de geboorte naar verwachting zal leven. We worden gemiddeld steeds ouder, in de afgelopen jaren is in Nederland de levensverwachting gestegen naar 79,8 jaar voor mannen en 83,2 jaar voor vrouwen. Dit is vooral te danken aan verbeterde zorg en preventie. Er zijn wel grote gezondheidsverschillen. Inwoners met lagere inkomens en een lagere opleiding leven gemiddeld zeven jaar korter en zelfs achttien jaar in minder goed ervaren gezondheid dan hoger opgeleiden.

In het noorden van Nederland en in de grotere steden is de levensverwachting over het algemeen lager. In 2016 was de levensverwachting in Drenthe bij geboorte 83,2 jaar voor vrouwen en 79,7 jaar voor mannen. Het verschil in levensverwachting bij de geboorte tussen mannen en vrouwen is vooral een gevolg van de kleinere sterftekansen voor vrouwen van 65 jaar en ouder. Op jongere leeftijd sterven ook (iets) meer mannen dan vrouwen, maar dit verschil in sterfte heeft een klein effect op het geslachtsverschil in de levensverwachting, omdat op jonge leeftijd relatief weinig mensen overlijden in Nederland.

Als we kijken naar de levensverwachting per gemeente dan zien we dat de laagste levensverwachting bij geboorte in 2016 in de provincie Drenthe in de gemeente Emmen is (80,4 jaar). In de gemeente Noordenveld is de gemiddelde levensverwachting bij geboorte het hoogste in de provincie met 83,2 jaar. In de provincie Drenthe is de levensverwachting na 65 jaar gemiddeld nog 20,2 jaar. In de gemeenten Coevorden is de levensverwachting na 65 jaar het laagste met 19,2 jaar. In de gemeente Noordenveld is de levensverwachting na 65 jaar het hoogste met 21,5 jaar.

Langdurige ziekten en aandoeningen

In 2016 had 34% van de Drenten een of meerdere langdurige ziekten of aandoeningen. Hiermee ligt de provincie rond het landelijk gemiddelde. Het hebben van een of meerdere langdurige ziekten en aandoeningen kan grote invloed hebben op de ervaren gezondheid en dus ook op de tevredenheid met het leven.

De gemeenten met het hoogste aantal inwoners met langdurige ziekten of aandoeningen zijn Hoogeveen (40%) en Borger-Odoorn (36%). Het laagste is dit in de gemeente De Wolden (29%), gevolgd door Noordenveld en Tynaarlo (31%). Over het algemeen is dit aandeel groter in de oostelijke gemeenten.

Helft volwassen inwoners van Drenthe heeft overgewicht

Mensen met overgewicht lopen meer gezondheidsrisico’s dan mensen met een gezond gewicht. Het is ook bekend dat mensen met een lager opleidingsniveau en een lager inkomen vaak slechter scoren op leefstijlaspecten. Een slechtere gezondheid zorgt voor een lager welbevinden en kan ook sociaaleconomische gevolgen hebben.

Het aantal mensen met overgewicht is de afgelopen decennia flink gestegen. In Drenthe heeft inmiddels 53% van de volwassen inwoners overgewicht (2016). Dit is het hoogste van alle provincies, en bovengemiddeld voor Nederland (49%). Tussen 2009 en 2016 was er, ook in Drenthe, sprake van een verschuiving van matig overgewicht naar ernstig overgewicht, wat grotere gevolgen kan hebben voor de gezondheid en de Brede Welvaart. De bevolkingsgroep waar het meeste overgewicht voorkomt zijn 65+’ers, maar voor alle leeftijdsgroepen geldt dat er in Drenthe meer mensen met overgewicht kampen dan gemiddeld.

Als we naar de verschillen tussen gemeenten kijken zien we dat ouderen in Midden-Drenthe het vaakst overgewicht hadden (inclusief obesitas), en ouderen in Meppel en Tynaarlo het minst vaak. De meeste obesitas onder ouderen treffen we aan in Coevorden, Meppel en Midden-Drenthe (20%). In de leeftijdsgroep 19 tot 65 jaar kwam overgewicht het vaakst voor in Emmen en Borger-Odoorn, en het minst vaak in Assen en Tynaarlo. De meeste obesitas onder volwassenen is er in Emmen (21%) en Westerveld (17%). Voor alle leeftijden geldt dat het hoogste aandeel van mensen met overgewicht is in Borger-Odoorn en Westerveld, en het laagste in Assen en Tynaarlo.

 

Indicatoren thema Gezondheid – monitor Brede Welvaart Drenthe

Het thema gezondheid wordt in de Regionale Monitor Brede Welvaart in beeld gebracht door te kijken naar vijf indicatoren, namelijk: overgewicht, levensverwachting van vrouwen, levensverwachting van mannen, ervaren gezondheid en het aantal personen met één of meer langdurige ziekten of aandoeningen. We vullen deze indicatoren aan met regionale inzichten vanuit onderzoeken onder het Drents Panel.

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

Femke de Haan

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter
Simone Barends

Simone Barends

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Leefbaarheid

Monitor Brede Welvaart Drenthe binnenkort van start

Leefbaarheid

Trendbureau Drenthe brengt maatschappelijke waarde in beeld

Leefbaarheid

Meeste jongvolwassenen willen in Noorden blijven wonen

Jongvolwassenen in Drenthe, Groningen en Fryslân willen relatief vaak verhuizen, maar het liefst blijven ze in de regio wonen. Bijna twee derde van de jongvolwassenen (18-34 jaar) geeft aan binnen een straal van 5 kilometer van hun huidige woonplaats te willen blijven. Dit blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van Trendbureau Drenthe, Sociaal Planb

Leefbaarheid

Hoe functioneert de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe?

Een betere woon- en leefomgeving in Zuid- en Oost-Drenthe. Dat is het doel van de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe, waarin overheden, bedrijven, inwoners en organisaties de handen ineen slaan om juist dat te bereiken. In dit gebied liggen er regionale uitdagingen op het gebied van wonen, werken en welzijn. Uitdagingen die het best samen opgepakt ku

Leefbaarheid

Webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ op dinsdag 16 maart 2021

De principes van brede welvaart en de duurzame ontwikkelingsdoelen worden in steeds bredere kring omarmd als richtinggevend voor een toekomstbestendige samenleving. Maar waar hebben wij het dan over en hoe krijgen wij meer zicht op de ontwikkeling van onze brede welvaart? In het webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ geven Sociaal Plan

Publicaties

Leefbaarheid

Terugblik webinar over woontrends in Noord-Nederland

Leefbaarheid

Feitenblad Wonen voor jongvolwassenen in Noord-Nederland

Leefbaarheid

Leefbaarheid in Groningen, Fryslân en Drenthe