Lokale binding en participatie

Binding en betrokkenheid van de inwoners van Drenthe

Een sterke sociale samenhang draagt bij aan positieve ontwikkelingen onder andere op het terrein van veiligheid, gezondheid, welzijn en economische productiviteit en groei (CBS, 2015). De aanwezigheid van goede sociale contacten tussen, en actieve inzet van, buurtbewoners dragen sterk bij aan de leefbaarheid van een buurt. Denk daarbij aan contact tussen buren, hechting aan de woonplaats en eigen initiatieven van bewoners om de directe woonomgeving fysiek en/of sociaal leefbaar te houden.

Er zijn verschillende definities van sociale samenhang. In de leefbaarheidsmonitor gaat het over de participatie van burgers aan de samenleving, zowel informeel als in georganiseerd verband.

Eenzaamheid

Het aandeel mensen dat zich in meer of mindere mate eenzaam voelt, ligt in Drenthe rond de 40%. Voor 19- tot 65-jarigen is dit 39% en voor de 65-plussers 45%. Onder 19- tot 65-jarigen zien we een verslechtering ten opzichte van 2009 (36%), maar een stabilisatie ten opzichte van 2013 (39%). Hierbij is er nog een kleine verschuiving te zien van matige eenzaamheid naar (zeer) ernstige eenzaamheid. Voor ouderen is de situatie verslechterd. In de periode 2012-2016 steeg het aandeel ouderen dat zich in meer of mindere mate eenzaam voelt met 6%. Dit patroon is zichtbaar bij alle ouderen, onafhankelijk van geslacht, leeftijd of opleidingsniveau, blijkt uit onderzoek van de GGD. In Drenthe lijkt eenzaamheid iets minder voor te komen dan gemiddeld in Nederland.

Ouderen in de gemeente Coevorden zijn het vaakst eenzaam (51%) en in De Wolden het minste (40%). Onder 19- tot 65-jarigen is het percentage inwoners dat zich in meer of mindere mate eenzaam voelde in 2016 het hoogste in de gemeente Assen (47%) en Hoogeveen (42%) en het laagst in Westerveld, Emmen, Coevorden en de Wolden.

Sociale contacten in de buurt

De ervaren leefbaarheid wordt beïnvloed door de mate van sociale cohesie die mensen ervaren in hun buurt. Over het algemeen zijn mensen meer tevreden over hun woonplaats als zij meer sociale contacten hebben in hun directe omgeving. Ook de kwaliteit van dit contact is uiteraard belangrijk.

De graadmeter ‘sociale cohesie’ is een score die wordt gebaseerd op vier stellingen:

  • ‘De mensen in de buurt kennen elkaar nauwelijks’;
  • ‘De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om’;
  • ‘Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen en dingen samen doen’;
  • ‘Ik voel me thuis bij de mensen die in de buurt wonen’.

In Drenthe is het aandeel dat zich thuis voelt in de eigen buurt hoger dan in Nederland (68% tegen 62% in 2019). Dit percentage ligt hoger dan in de jaren ervoor, en is sinds 2013 met 5%  toegenomen (van 64% naar 68%).

Het merendeel van de inwoners van Drenthe (54% in 2019) geeft aan te wonen in een gezellige buurt met veel saamhorigheid. Een groot deel geeft aan ook veel contact te hebben met andere buurtbewoners. Met 44% ligt dit boven het landelijke gemiddelde van 37%. Driekwart van de inwoners (76%) is het er (helemaal) mee eens dat mensen in hun buurt prettig met elkaar omgaan. Ook is 72% tevreden met de samenstelling van de bevolking in hun buurt.

Drenthe scoort hoger op sociale cohesie dan het landelijk gemiddelde (een score van 6.7 tegenover een score van 6.3 in 2019). In de periode van 2017 tot 2019 is de score voor sociale cohesie in Drenthe gestegen met 0.3. Landelijk was er ook een verhoging van 0.1.

De scores voor sociale cohesie variëren tussen de verschillende gemeenten van Drenthe. Hierin valt op dat de sociale cohesie in de plattelandsgemeenten hoger is dan die in de meer stedelijke gemeenten. De plattelandsgemeenten De Wolden, Westerveld en AA en Hunze hebben de hoogste scores. De laagste scores zijn gevonden in de meer stedelijke gemeente Assen, Emmen en Meppel. De gemeente Assen is de enige gemeente in Drenthe met een lagere sociale cohesie score dan het landelijke gemiddelde.

Zorginitiatieven

Onderzoek van Trendbureau Drenthe (2020) laat zien dat er grote variatie is in de Drentse inwonersinitiatieven op het gebied van zorg, welzijn en welbevinden. Aan de ene kant van het spectrum staan initiatieven met een breed activiteitenaanbod, algemene bekendheid in de lokale samenleving en/of een aanzienlijk budget. Aan de andere kant staan initiatieven met bescheiden  activiteiten, weinig klandizie en/of weinig kosten.

Toch zijn er veel overeenkomsten:

  • 85% van de initiatieven bestaat nog niet zo lang, korter dan 5 jaar;
  • 92% biedt ontmoetings- en ontspanningsactiviteiten en/of informele zorg (inclusief koppeling van vraag en aanbod) voor (oudere) dorpsbewoners;
  • 85% vindt de vrijwillige inzet van mensen uit het dorp een belangrijke succesfactor. Het vinden van vrijwilligers en bestuursleden levert (dan ook) geen knelpunten op;
  • 62% van de initiatieven krijgt subsidie van de gemeente en kan gebruik maken van betaalde krachten;
  • 92% van de initiatieven wil graag haar eigen kennis delen en 85% is geïnteresseerd in de kennis en ervaringen van andere initiatieven.

 

Medewerker

Iris Holman

onderzoeker-adviseur

Betrokken medewerkers

Iris Holman

Iris Holman

onderzoeker-adviseur

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter
Marian Feitsma

Marian Feitsma

onderzoeker-adviseur

  • Mail
  • LinkedIn
  • Twitter

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Leefbaarheid

Hoe functioneert de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe?

Leefbaarheid

Webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ op dinsdag 16 maart 2021

Leefbaarheid

Leefbaarheid in noordelijke provincies stabiel

Drenten, Groningers en Friezen waarderen de leefbaarheid in hun provincie met gemiddeld bijna een 8. De leefbaarheid in de noordelijke provincies is hiermee de afgelopen jaren stabiel gebleven. Ook zijn er nauwelijks verschillen tussen de provincies. Wel zien we dat in Groningen vaker een achteruitgang van de leefbaarheid wordt ervaren dan in Frysl

Leefbaarheid

Trendbureau gaat CBS-cijfers Brede Welvaart vertalen naar Drentse context

Brede Welvaart gaat over meer dan alleen ons inkomen, economie of groei. Het gaat over alles dat het leven de moeite waard maakt. De principes van Brede Welvaart worden in steeds bredere kring omarmd als richtinggevend voor een toekomstbestendige samenleving. Maar waar hebben wij het dan over en hoe krijgen wij meer zicht op de ontwikkeling van onz

Leefbaarheid

Regionale Monitor Brede Welvaart beschikbaar voor elke Drentse gemeente

CBS presenteerde vandaag, 30 november 2020, de Regionale Monitor Brede Welvaart. Deze monitor brengt in beeld hoe de brede welvaart er voorstaat voor gemeenten, provincies en COROP-gebieden aan de hand van een interactief dashboard. Samen geven de ruim 40 indicatoren een breed beeld van de huidige staat en de ontwikkeling van de regionale samenlevi

Publicaties

Leefbaarheid

Leefbaarheid in Groningen, Fryslân en Drenthe

Leefbaarheid

Publicatie Maatschappelijke effecten als gevolg van financiële tekorten bij Drentse gemeenten

Leefbaarheid

Eindrapportage De rol van binnenlandse verhuizingen in groeiende inkomensverschillen tussen gebieden binnen Noord-Nederland