Wonen

Woningen en woontevredenheid in Drenthe

Hoe prettig het is om te wonen in een gebied, hangt onder meer af van de kwaliteit van de woningen en de woonomgeving. De woning en woonomgeving zijn dan ook belangrijk voor het welzijn van mensen en de leefbaarheid in de buurt.

De kwaliteit van woningen is bijvoorbeeld af te meten aan de ontwikkeling van de WOZ-waarde, de mate van sloop en nieuwbouw in het gebied en de woontevredenheid. Van belang voor de kwaliteit van de woonomgeving is onder meer eventuele overlast door bijvoorbeeld rommel op straat, door geluid en door stank, stof en vuil.

Op deze pagina wordt niet alleen gekeken naar de feitelijke ontwikkelingen en trends op het gebied van wonen, maar ook naar de ervaringen van inwoners van Drenthe.

Woningvoorraad

Gebieden met een kwalitatief ondermaatse woningvoorraad hebben over het algemeen een zwakke leefbaarheidssituatie. De kwaliteit van de woningvoorraad kenmerkt zich onder andere door de verdeling huur- en koopwoningen.

Drenthe telt op 1 januari 2019 221.575 woningen, verspreid over 180 kernen en het platteland. Drenthe kent een iets groter aandeel koopwoningen dan gemiddeld in Nederland (66% tegen 57%). Ongeveer 34% van de woningen in Drenthe is geen eigendom, maar wordt gehuurd van een woningcorporatie (25%) of een particuliere verhuurder (9%). Het aandeel particuliere huurwoningen ligt in de provincie Drenthe (9%) iets lager dan in Nederland (13%). De gemeenten Assen en Meppel hebben het hoogste aandeel huurwoningen ten opzichte van de totale woningvoorraad.

Het bezitten van een koopwoning is in Drenthe minder duur dan gemiddeld in Nederland. De gemiddelde WOZ-waarde in Drenthe was in 2018 €201.000. Tussen 2011 en 2016 zagen we een daling van de WOZ-waarde van 14,7%. Vanaf 2016 is er weer een lichte stijging te zien. Al blijft deze in Drenthe wat achter ten opzichte van het landelijke beeld.

Sloop en nieuwbouw van woningen

Krimp laat zich op vele manieren meten. Eén van de duidelijkste meetwijzes is de sloop en nieuwbouw van woningen; waar groeit en stijgt de woningvoorraad? Tussen 2011 en 2019 zijn er in de provincie Drenthe veel woningen gebouwd en gesloopt. De nieuwbouw concentreert zich vooral in Assen, Hoogeveen, Meppel en de Drentse dorpen nabij de stad Groningen. Ook in andere delen van de provincie is woningvoorraad toegenomen, behalve in de Drentse Monden, daar is meer gesloopt dan gebouwd.

Woningbehoefte verandert

De bevolkingssamenstelling in Drenthe verandert. Het aantal ouderen neemt toe en het aantal jongeren daalt. Deze verandering vraagt om een woningaanbod passend bij een veranderende behoefte. De verwachting is dat er de komende jaren sprake zal zijn van een druk op de woningmarkt, zowel onder huur- als koopwoningen. Dit komt vooral door de groei van het aantal huishoudens en heel specifiek van de eenpersoonshuishoudens in de regio. Met de forse groei van de groep 80-plussers die niet in een verpleeg- of verzorgingshuis woont en van het aantal eenpersoonshuishoudens van 80-plussers in Drenthe, zal er vooral meer behoefte komen aan andere woningen: meer voor kleinere huishoudens en ouderen, en minder voor gezinnen.

Aantrekkelijke woonomgeving met veel groen

Hoe prettig het is om te wonen in een gebied, hangt onder meer af van de woonomgeving. In termen van een rapportcijfer geeft het Drents Panel de leefbaarheid in de woonbuurt in 2018 gemiddeld een 7,9. Dit is vergelijkbaar met 2016. De panelleden in Groningen en Friesland geven een vergelijkbaar cijfer voor de leefbaarheid (7,6 en 7,8). Lees hier meer over de waardering van de leefbaarheid.

Veruit de meeste Drenten zijn tevreden met hun woonomgeving (85%). Dit aandeel is de afgelopen twee jaar gelijk gebleven. Ook geven panelleden aan dat er weinig woningen en gebouwen leeg staan. Drenthe is een van de minst bebouwde provincies van Nederland. 8% van de totale oppervlakte van Drenthe bestaat uit bebouwde ruimte (CBS).

De buitenvoorzieningen in de woonomgeving, zoals onderhoud van wandel- en fietspaden, het groen en de buitenverlichting, zijn van invloed op de tevredenheid met de woonomgeving (Van Beuningen, 2018). De tevredenheid met het onderhoud van fiets- en wandelpaden en perken en plantsoenen in de woonomgeving wordt wisselend beoordeeld. Bijna de helft van de panelleden is tevreden. Eén op de vier inwoners is ontevreden. De tevredenheid met het onderhoud van fiets- en wandelpaden is in de afgelopen twee jaar iets afgenomen.

Tevredenheid met eigen woning hoog

De leefbaarheid van een gebied wordt mede bepaald door de aantrekkelijkheid van de woningen. Slecht onderhouden woningen geven een onprettige aanblik én zijn slecht te verkopen. Dat komt niet ten goede aan de economische vitaliteit van een gebied.

Het Drents Panel is in 2018 gevraagd hoe tevreden zij zijn met een aantal aspecten van de eigen woning. De meeste Drentse panelleden vinden hun woning aantrekkelijk. Het aandeel inwoners dat tevreden is met de waardeontwikkeling van de woning is in de afgelopen twee jaar toegenomen. In 2016 gaven vier op de tien panelleden dat aan, in 2018 is dat meer dan de helft. Mogelijk speelt het herstel van de economie hier een rol in. De verwachting is dat er de komende jaren sprake zal zijn van druk op de woningmarkt. Met de forse groei aan ouderen die langer thuis blijven wonen, en de toename aan eenpersoonshuishoudens van 80-plussers, zal er vooral een behoefte komen aan andere woningen: meer voor kleinere huishoudens en ouderen.

Twee derde van de leden geeft aan tevreden te zijn over de mogelijkheden om in de woning langer zelfstandig thuis te blijven wonen. We zien hierin een toename tussen 2016 en 2018. Vrijwel alle leden van het Drents panel ouder dan 45 jaar vonden dat hun woning op dat moment geschikt was om in te wonen. Echter, voor ongeveer de helft van het panel zal hun woning geschikt gemaakt moeten worden om er in de toekomst te kunnen blijven wonen.

De panelleden zijn in het licht van de verduurzaming van het woningbezit in Drenthe, steeds minder tevreden over de energiezuinigheid van hun woning. Dit betreft in grote mate het particulier woningbezit, aangezien bijna zeven op de tien woningen in Drenthe particulier woningbezit is. Het is te verwachten dat duurzame renovatie voor woningeigenaren met lage inkomens moeilijker te realiseren is, aangezien het inkomen en de waarde van hun woning vaak niet in verhouding staat tot de hoge kosten voor verduurzaming.

Relatief geringe wens en noodzaak tot verhuizen

In de afgelopen jaren was landelijk een toename te zien van het aantal huishoudens met een verhuiswens (WoOn, 2019). Wat zijn in Drenthe de belangrijkste redenen om te willen verhuizen?

Ruim een kwart van de Drentse panelleden wil binnen 2 jaar (misschien) verhuizen (28%). Dat is lager dan het landelijke gemiddelde. In 2018 gaf 34% van de Nederlanders aan binnen 2 jaar (misschien) te willen verhuizen. Onder Drentse jongvolwassenen (18-34 jaar) bestaat een grotere verhuiswens; 54% zegt binnen 2 jaar zeker of misschien te willen verhuizen. Dit is al enige jaren stabiel. Dit komt ook overeen met landelijk onderzoek: jongeren tot aan de leeftijd van 35 jaar hebben een hogere verhuisgeneigdheid dan oudere leeftijdsgroepen. Ook gezinnen met kinderen hebben relatief vaker een verhuiswens. Dit betreft veelal eigenaren-bewoners die willen doorstromen naar een andere koopwoning (WoOn, 2019). Meer dan 70% van de panelleden zegt in de komende 2 jaar niet te willen verhuizen. Ze zijn tevreden met hun huidige woning en woonomgeving.

Wat zijn de redenen om te willen verhuizen?

Zoals gezegd wil 28% misschien of zeker verhuizen. Belangrijkste redenen daarvoor zijn de eigen gezondheid en persoonlijke omstandigheden (huwelijk, samenwonen, scheiding, etc.). De top 3 is tussen 2016 en 2018 ongewijzigd. Voor jongeren tot 35 jaar bestaat de top 3 van verhuisredenen uit persoonlijke omstandigheden, onvrede huidige woning en studie/werk. De belangrijkste verhuisreden (gezondheid) sluit aan bij het onderzoek naar langer zelfstandig wonen in Drenthe (2018). Hieruit blijkt dat 16% van de 45-plussers in de toekomst zal moeten verhuizen naar een andere woning omdat ze geen mogelijkheid zien om lang zelfstandig in de eigen woning te kunnen blijven. De vraag naar ander type woningen neemt daarmee toe. Zoals naar kleinere woningen die geschikt zijn om er ook op oudere leeftijd zelfstandig in te kunnen blijven wonen.

Medewerker

Femke de Haan

onderzoeker

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Femke de Haan

onderzoeker

Hans Elshof

onderzoeker - data-analist

Marja Janssens

onderzoeker-adviseur

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Leefbaarheid

Groot leefbaarheidsonderzoek in Drenthe , Groningen en Friesland

Leefbaarheid

Nieuwe website Trendbureau Drenthe gelanceerd door gedeputeerde Hans Kuipers

Leefbaarheid

Trendbureau Drenthe bestaat 3 jaar!

Deze week vieren we dat Trendbureau Drenthe officieel 3 jaar is. Provincie Drenthe nam het initiatief voor Trendbureau Drenthe, omdat er een grote behoefte is aan toegankelijke en eenduidige Drentse data en kennis over onderwerpen als leefbaarheid, armoede, onderwijs, zorg en laaggeletterdheid. Sinds september 2017 monitort Trendbureau Drenthe tren

Corona

Grote maatschappelijke effecten als gevolg van financiële tekorten bij Drentse gemeenten

De inwoners van Drenthe worden sterk getroffen door de financiële tekorten bij de Drentse gemeenten. De oplopende tekorten dwingen Drentse gemeenten tot ingrijpende maatregelen over de volle breedte van hun takenpakket. Inwoners plukken daarvan de wrange vruchten in de vorm van een schraler voorzieningenaanbod, hogere OZB, een slecht onderho

Leefbaarheid

Webinar 1 september: ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’

De principes van brede welvaart en de duurzame ontwikkelingsdoelen worden in steeds bredere kring omarmd als richtinggevend voor een toekomstbestendige samenleving. Maar waar hebben wij het dan over en hoe krijgen wij meer zicht op de ontwikkeling van onze brede welvaart? In het webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ geven wij een comp

Publicaties

Bereikbaarheid & voorzieningen

Publicatie Maatschappelijke effecten als gevolg van financiële tekorten bij Drentse gemeenten

Leefbaarheid

eindrapportage De rol van binnenlandse verhuizingen in groeiende inkomensverschillen tussen gebieden binnen Noord-Nederland

Bereikbaarheid & voorzieningen

Cultuurmonitor Emmen