Sportmonitor Drenthe

Sport en Bewegen in Drenthe: De Sportmonitor Drenthe!

Sport en Bewegen staat hoog op de politieke agenda in Drenthe en in de landelijke politiek. De komende jaren ligt er zowel beleidsmatig als strategisch een sterke focus op sport en bewegen. Programma’s als Drenthe Beweegt, het Meerjarenbeleidsprogramma 2021-2024 Drenthe Samen Gezond in Beweging en de lokale sportakkoorden waarin de thema’s sport en preventie bij elkaar worden gebracht laten dit zien.

De samenleving is sterk in ontwikkeling en dit raakt natuurlijk ook de sport in Drenthe. Sport in Drenthe heeft te maken met allerlei uitdagingen. Hoe zorgen we voor een veilige en positieve sportcultuur? Zijn sportaccommodaties, bijvoorbeeld in krimpgebieden, nog wel rendabel te houden? Hoe gaan we om met anders georganiseerde sport? Zijn onze verenigingen nog wel vitaal genoeg? Sport kan bijvoorbeeld ook bijdragen aan preventieve gezondheid, sociale inclusie, leefbaarheid in wijken, economische ontwikkeling. Hoe kan beleid, maar ook de betrokken professionals en vrijwilligers, voldoende voorbereid zijn op deze complexe uitdagingen en de sport in Drenthe toekomstbestendig maken?

Vanuit meten en weten naar actie en resultaat

Drenthe heeft zich de afgelopen jaren nadrukkelijk geprofileerd op het gebied van sport en bewegen. De inzet van sport als middel in het sociaal domein is een toenemende trend. Vanuit de hele sportsector is de behoefte aan monitoring geuit, zodat Drenthe kan bewijzen hoe belangrijk sport is voor de andere domeinen. Ook door de veranderingen in het sportlandschap is het belangrijk om inzichtelijk te maken wat sport en bewegen doet. Het belang van goede data en onderbouwing voor gerichte interventies wordt alleen maar groter. Daarom is de Sportmonitor Drenthe in het leven geroepen. Mede gefaciliteerd door provincie Drenthe voert Trendbureau Drenthe deze opdracht uit samen met SportDrenthe.

In de sportmonitor brengen wij de bestaande kennis samen over de meest actuele cijfers en ontwikkelingen. De kern van de sportmonitor is de verrijkende informatie en ervaring uit de regio zelf: van inwoners en het sportveld.

Sport en bewegen in cijfers

In de sportmonitor Drenthe brengen we kennis samen over verschillende thema’s op het gebied van sport en bewegen in Drenthe. Dit bestaat uit:

  • Sport- en beweeggedrag
  • Sport- en beweegaanbod
  • Sport- en bewegen met een beperking
  • Beweegvriendelijke omgeving
  • Beleid

Per thema zijn meerdere onderwerpen beschikbaar die inzicht geven in de stand van zaken in de provincie Drenthe. In de loop van het jaar komt elke 2 maanden informatie op de website over deze thema’s. We starten met het thema sport- en beweeggedrag. Op deze pagina maken we onderscheid tussen  ‘wekelijks sporten’ en de mate waarin wordt voldaan aan de ‘Beweegrichtlijnen’. Daarbij kan uit een keuzemenu ook een selectie van resultaten zichtbaar worden gemaakt per leeftijdscategorie.

Wekelijks sporten

Met wekelijkse sporters brengen we het percentage personen van 18 jaar of ouder in kaart dat minimaal 1 keer per week sport. Deze indicator is onderdeel van de Gezondheidsmonitor van de GGD die om de vier jaar wordt herhaald. De onlangs verschenen cijfers gaan over het jaar 2020. Daarnaast is de trend beschikbaar over de periode 2012 tot en met 2020.

Stand van zaken: 2020

Inwoners van de provincie Drenthe sporten minder vaak één keer per week dan de gemiddelde Nederlander, maar deze verschillen zijn relatief beperkt (figuur 1). Hoewel dit voor bijna alle Drentse gemeenten geldt waren in 2020 een aantal uitschieters. Vooral de gemeenten Tynaarlo en Noordenveld vallen op: er wordt in deze gemeenten even veel of zelfs meer gesport dan het landelijk gemiddelde. Voor Tynaarlo geldt dit voor alle leeftijdscategorieën. Een interessante observatie voor de gemeente Noordenveld is dat 18-65 jarigen erg goed scoren, terwijl er bij de 65+ers veel ruimte is voor verbetering. In de gemeenten Emmen en Borger-Odoorn zien we uitschieters naar beneden. Wat ook opvalt is dat de wekelijkse sportdeelname in Emmen, Assen en Hoogeveen (samen goed voor ongeveer 47% van het totale Drentse inwoneraantal) consistent onder het Nederlandse gemiddelde ligt. De mate waarmee dit gebeurt verschilt wel per gemeente.

Trend over jaren: 2012-2020

Over de gehele periode 2012-2020 is te zien dat het aantal wekelijkse sporters in Nederland en Drenthe vrijwel stabiel is gebleven. Wel wordt er in de provincie Drenthe minder wekelijks gesport dan het Nederlandse gemiddelde. Vooral in de periode 2012-2016 is er zowel op landelijk als op Drents niveau een soortgelijke daling te zien. Onder 19-65 jarigen verandert deze daling in een stijging in de jaren 2016-2020. Opvallend is dat de daling zich in Drenthe voortzet bij de 65+ers. Hiermee lijkt het verschil in wekelijkse sportdeelname onder 65+ers in Drenthe steeds meer af te wijken van het Nederlandse gemiddelde. Een mogelijke verklaring voor deze cijfers is dat we in Drenthe te maken hebben met vergrijzing. Dit houdt in dat we in Drenthe steeds ouder worden en dat er meer senioren bij komen. Veel senioren zijn vitaal, maar er komen door de vergrijzing ook steeds meer kwetsbare ouderen bij.

Benieuwd hoe de verschillende Drentse gemeenten het doen? Kijk dan onderaan de pagina in het dashboard.

Beweegrichtlijnen

Met het onderwerp ‘Beweegrichtlijnen’ wordt het percentage personen van 18 jaar en ouder die voldoen aan de landelijke beweegrichtlijnen in beeld gebracht. Voor personen van 18 jaar en ouder zijn de richtlijnen als volgt gedefinieerd:

  • Doe minstens 150 minuten per week aan matig intensieve inspanning, zoals wandelen en fietsen, verspreid over diverse dagen. Langer, vaker en/of intensiever bewegen geeft extra gezondheidsvoordeel
  • Doe minstens tweemaal per week spier- en botversterkende activiteiten, voor ouderen gecombineerd met balansoefeningen

Deze indicator is onderdeel van de Gezondheidsmonitor van de GGD die om de vier jaar wordt herhaald. De onlangs verschenen cijfers gaan over het jaar 2020. Daarnaast is de trend beschikbaar over de periode 2012 tot en met 2020.

Stand van zaken: 2020

Inwoners van de provincie Drenthe voldoen gemiddeld minder vaak aan de beweegrichtlijnen dan het landelijk gemiddelde. De verschillen zijn relatief beperkt (figuur 3). In Tynaarlo en Noordenveld worden de beweegrichtlijnen het meeste nageleefd, met name onder de 18-65 jarigen. Opvallend is dat de 65+ers in deze twee gemeenten in mindere mate verschillen van het gemiddelde. Wat ook opvalt is dat het omgekeerde geldt voor de gemeente Meppel. De mate waarmee 18-65 jarigen hier voldoen aan de beweegrichtlijnen ligt rond het gemiddelde, terwijl er juist onder de 65+ers een zeer positieve uitschieter te zien is. In de gemeenten De Wolden, Borger-Odoorn en Emmen is er ruimte voor verbetering.

Trend over jaren: 2012-2020

Steeds meer Drenten voldoen aan de beweegrichtlijn. Een opvallende trend, omdat de laatste vier jaar in Nederland juist een dalende trend te zien is. In Drenthe voldeed 48,4% aan de beweegrichtlijn in 2016, terwijl dat in 2020 is gestegen naar 49,1%. Landelijk zien we een andere trend, namelijk 51,7% in 2016 naar 50,4% in 2020.  Vooral de leeftijdscategorie 65+ valt op, omdat hier op zowel landelijk als Drents niveau aanzienlijke winst is geboekt wat betreft de mate waarmee er wordt voldaan aan de beweegrichtlijnen. Daarnaast is het een opvallend gegeven dat er onder Drentse 65+ers een daling is in wekelijkse sportdeelname, terwijl er een duidelijke stijging is in het voldoen aan de beweegrichtlijnen. Een mogelijke verklaring kan zijn dat 65+ers steeds vaker wandelen of fietsen, en dat zij deze activiteiten bij het invullen van de gezondheidsmonitor niet als ‘sporten’ maar wel als ‘matig intensieve lichaamsbeweging’ interpreteren.

Meer informatie? Klik op het onderstaande icoon!

Door op het icoon te klikken ga je naar het dashboard over sport- en beweeggedrag. Hierin staan de bovenstaande cijfers, maar ook de trends per gemeente, vergelijkingen tussen gemeenten, de cijfers per wijk en de prognoses naar 2030. In het dashboard vind je ook de onderzoeksverantwoording.

Wat volgt later?

  • Tijdens het Sportgala 2022 worden er werksessies georganiseerd met beleidsambtenaren sport en buurtsportcoaches over de stand van zaken rondom sport en bewegen in Drenthe. De resultaten van de gezamenlijke duiding wordt in het voorjaar van 2022 toegevoegd aan de webpagina van de Sportmonitor Drenthe.
  • In het voorjaar van 2022 komen de resultaten beschikbaar over de uitvraag die is gedaan onder de Drentse inwoners over sport en bewegen, met behulp van het Drents Panel.
  • In het voorjaar 2022 komen de resultaten beschikbaar over het vragenlijstonderzoek dat is gedaan onder alle buurtsportcoaches in Drenthe.
  • In de loop van het jaar 2022 komen de resultaten beschikbaar over meerdere thema’s van de Sportmonitor Drenthe. Daarnaast wordt een vragenlijstonderzoek uitgezet over de vitaliteit van sportverenigingen in Drenthe. De resultaten hiervan worden in het najaar verwacht. Je kunt hierbij denken aan
    • Sport- en beweegaanbod
    • Sport- en bewegen met een beperking
    • Beweegvriendelijke omgeving
    • Beleid

Voor meer informatie over de Sportmonitor Drenthe, volg het nieuws en de ontwikkelingen via de websites van Trendbureau Drenthe en SportDrenthe.

Medewerker

Martin Bakker

onderzoeker

Betrokken medewerkers

Martin Bakker

Martin Bakker

onderzoeker

  • Mail
  • LinkedIn

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Sport en bewegen

Dashboard ‘Drenthe, Samen Gezond in Beweging' in september gelanceerd

Sport en bewegen

Flitspeiling zomeractiviteiten voor en door jongeren in Drenthe

Sport en bewegen

Drenthe investeert in eigen Sportmonitor

Door de veranderingen in het sportlandschap is het belangrijk om inzichtelijk te maken wat sport doet. Het belang van goede cijfers als onderbouwing voor gerichte keuzes wordt alleen maar groter. De gehele sportsector in Drenthe, zowel beleid als uitvoering, heeft behoefte aan data over sport en bewegen in Drentse gemeenten. Daarom is de Sportmonit

Sport en bewegen

Sportmonitor Drenthe begin 2022 beschikbaar

Sport in Drenthe heeft te maken met allerlei uitdagingen. Hoe zorgen we voor een veilige en positieve sportcultuur? Zijn sportaccommodaties, bijvoorbeeld in krimpgebieden, nog wel rendabel te houden? Hoe gaan we om met anders georganiseerde sport? Zijn onze verenigingen nog wel vitaal genoeg? Hoe kan het beleid, maar ook de betrokken professionals

Publicaties

Brede Welvaart

Flitspeiling onder Drentse jongeren over zomeractiviteiten