Wat jongeren én trainees ons leren over mentaal gezond werken
Geschreven op 16 juli 2025
Tijdens de netwerkdag van GOA Publiek en Traineelink op 15 mei gingen overheidstrainees met elkaar in gesprek over mentale gezondheid op de werkvloer. Centraal stond de vraag: wat heb je als startende professional nodig om mentaal gezond te blijven, en welke rol speelt de werkgever daarin?
Onderzoekers Imke Oosting en Evelien Mulder presenteerden tijdens de sessie inzichten uit recent onderzoek van het Jeugdpanel van Trendbureau Drenthe en Sociaal Planbureau Groningen. Hierin zijn ruim 2.100 jongeren tussen de 12 en 18 jaar bevraagd over mentale gezondheid. Daarnaast zijn er gesprekken gevoerd met zo’n 100 jongeren op scholen in Drenthe en Groningen. De jongeren vertelden over stress, prestatiedruk, steun, en vooral: over wat zij nodig hebben om mentaal gezond te blijven. Hoewel trainees ouder zijn dan deze doelgroep, bleek dat veel thema’s – zoals openheid, vertrouwen en laagdrempelige ondersteuning – ook bij hen sterk leven.
Jongeren: praten over mentale gezondheid moet normaal zijn
Het Jeugdpanelonderzoek laat zien dat jongeren mentale problemen herkennen – bij zichzelf en hun omgeving – maar dat er weinig over gesproken wordt. Slechts een kwart praat er openlijk over, meestal met ouders of vrienden. De behoefte aan een veilig aanspreekpunt, iemand die dichtbij staat en vertrouwen geeft, is groot. Jongeren pleiten bovendien voor structurele aandacht voor mentale gezondheid op school, net zoals voor vakken als wiskunde of geschiedenis.
Herkenning bij trainees
Tijdens en na de lezing bleek: deze behoefte aan veiligheid en openheid leeft ook sterk onder trainees. Ze willen niet alleen een goed inwerktraject, maar ook ruimte om te wennen, hun plek te vinden en vragen te stellen. Trainees gaven aan zelf ook verantwoordelijkheid te willen nemen: hun grenzen aangeven, op tijd aan de bel trekken, en collega’s ondersteunen waar nodig. Maar daarvoor is wel een open cultuur nodig waarin mentale gezondheid bespreekbaar is.
Het traineeprogramma biedt daarin al belangrijke steunstructuren, zoals intervisie en coaching. Tegelijkertijd geven trainees aan dat mentale gezondheid explicieter op de agenda mag: eerder in het programma, vaker in informele settings, en met meer zichtbare ondersteuning. Mentale gezondheid verdient structurele aandacht – niet alleen als individueel vraagstuk, maar als onderdeel van goed werkgeverschap.
Waarom dit ertoe doet
De parallel tussen jongeren en trainees is belangrijk – want het laat zien dat mentale gezondheid niet ‘opgelost’ wordt als je eenmaal volwassen bent of een vaste baan hebt. Het vraagt om blijvende aandacht, vanaf de klas tot de werkvloer. Maar vooral vraagt het om iets anders: om samen met jongeren en jonge professionals te werken aan wat hen helpt. Zij weten zelf wat werkt. En ze zijn bereid om zich in te zetten – mits ze serieus genomen worden. Dat is hoopgevend én noodzakelijk, voor een mentaal gezonde generatie.
In de jeugdpanels van Trendbureau Drenthe en Sociaal Planbureau Groningen staat de stem van jongeren centraal. Jongeren denken mee over onderwerpen die hen direct raken – zoals discriminatie, omgaan met geld of drugsgebruik. Ze gaan met elkaar en met onderzoekers in gesprek, verkennen mogelijke oplossingen en maken samen afspraken voor vervolgstappen. Zo ontstaat niet alleen inzicht, maar ook beweging.
