Monitor Brede Welvaart: Brede welvaart in Drenthe; achter hoge tevredenheid schuilt ongelijkheid
Geschreven op 16 mei 2025
“We moeten ons blijven inzetten om iedereen in Drenthe gelijke kansen te bieden, want kansenongelijkheid op jonge leeftijd heeft langdurige gevolgen voor iemands levenskwaliteit en toekomstperspectief.”
Vrijdag 16 mei presenteerde Trendbureau Drenthe de Monitor Brede Welvaart Drenthe. De monitor werd overhandigd aan Yvonne Turenhout, gedeputeerde Provincie Drenthe. Uit het rapport blijkt dat het op veel vlakken goed gaat in Drenthe. Inwoners van de provincie zijn over het algemeen tevreden met hun leven, hun woonomgeving en hun sociale contacten. Tegelijk signaleren we dat de brede welvaart niet gelijk verdeeld is: jongvolwassenen en kwetsbare inwoners ervaren doorgaans een lagere brede welvaart. Problemen zoals (generatie)armoede, huisvestingsdruk, lagere werkgelegenheid en beperkte toegang tot voorzieningen kunnen zich opstapelen, wat leidt tot ongelijkheid in brede welvaart.
Bekijk de Monitor Brede Welvaart Drenthe 2024
Het is goed leven in Drenthe, maar niet voor iedereen
In veel opzichten gaat het goed in Drenthe. Inwoners van de provincie zijn over het algemeen tevreden met hun leven, met de natuur en groen in hun woonomgeving, en met hun sociale contacten en gevoel van veiligheid. Drenthe scoort beter dan het Nederlands gemiddelde op het gebied van vrijwilligerswerk, onderling vertrouwen, ervaren stress en eenzaamheid. Ook op economisch vlak zijn er positieve ontwikkelingen: het inkomen stijgt, de arbeidsparticipatie neemt toe en de werkloosheid daalt. Wel blijft Drenthe op deze economische aspecten nog achter bij het Nederlands gemiddelde.
Hoewel de gemiddelde tevredenheid hoog is, is dit niet voor alle inwoners dagelijkse realiteit. Eén op de zes Drenten heeft moeite met rondkomen en de gezondheidsproblemen in Drenthe nemen toe. Kwetsbare inwoners, vaak met een lagere sociaaleconomische achtergrond, lopen een groter risico op een opeenstapeling van financiële, gezondheids- en sociale problemen. Zij ervaren door deze problemen doorgaans een lagere brede welvaart. Maatschappelijke ontwikkelingen zoals de inflatie en de energietransitie zetten de bestaanszekerheid van deze groepen verder onder druk.
“We mogen de gemiddeld hoge tevredenheid niet als vanzelfsprekend beschouwen. We moeten ons blijven inzetten om iedereen in Drenthe gelijke kansen te bieden, want kansenongelijkheid op jonge leeftijd heeft langdurige gevolgen voor iemands levenskwaliteit en toekomstperspectief.”
Roos Jelier, directeur-bestuurder
Jongvolwassenen ervaren lagere brede welvaart
Jongvolwassenen (18 tot en met 34 jaar) scoren lager op brede welvaart. Ze zijn minder tevreden met hun leven, hebben vaker problemen met rondkomen en met het vinden van geschikte en betaalbare woonruimte. Ook scoren ze lager op veiligheidsbeleving en tevredenheid met werkgelegenheid dan oudere leeftijdsgroepen. We constateren bovendien dat het welzijn van jongvolwassenen onder druk staat. We zien de laatste jaren een toename van eenzaamheid, ervaren stress en mentale problemen onder jongeren en jongvolwassenen, meer dan bij oudere leeftijdsgroepen. “Het is belangrijk voor Drenthe om te investeren in het welzijn van jongeren en jongvolwassenen en hen te behouden voor de regio, aangezien zij bijdragen aan een vitale samenleving en vitale beroepsbevolking”, aldus Roos Jelier.
Zuidoost Drenthe blijft kwetsbaar
In het zuidoosten van Drenthe (met name Emmen) is de brede welvaart lager dan in andere Drentse regio’s. Mensen hebben hier vaker overgewicht, een lagere levensverwachting en minder vertrouwen in elkaar en in instituties. In Zuidoost Drenthe spelen uiteenlopende sociale, maatschappelijke en economische problemen, zoals eenzaamheid, beperkte bereikbaarheid van voorzieningen, hogere (jeugd)werkloosheid en een groot aandeel huishoudens met een langdurig laag inkomen. Deze problemen versterken elkaar en hebben een negatieve invloed op de brede welvaart van de regio.
Ook in de andere verstedelijkte gebieden, zoals Assen, Hoogeveen en Meppel, zijn er duidelijke uitdagingen. Deze gemeenten scoren lager op brede welvaart door problemen zoals schulden, (jeugd)werkloosheid en slechtere gezondheid. Ze profiteren echter wel van kortere afstanden tot voorzieningen.
Gelijke kansen in gevaar
We signaleren in het rapport diverse uitdagingen die de brede welvaart beïnvloeden. Problemen als (generatie) armoede, huisvestingsdruk, lagere werkgelegenheid en beperkte toegang tot voorzieningen kunnen zich opstapelen, waardoor de brede welvaart voor bepaalde regio’s of groepen achterblijven. Demografische veranderingen kunnen de kansenongelijkheid verder vergroten. De afname van voorzieningen in dorpen en de beperkte bereikbaarheid kunnen voor sommige mensen leiden tot moeilijkheden in het verkrijgen van (toegang tot) zorg, onderwijs, werk en het onderhouden van sociale contacten. Zo hebben jongeren in landelijke gebieden bijvoorbeeld minder kansen om passend onderwijs te volgen of werkervaring op te doen in hun eigen regio.
Dubbele vergrijzing heeft aanzienlijke gevolgen
Demografische veranderingen, zoals de (dubbele) vergrijzing, zullen grote invloed hebben op alle aspecten van het wonen, leven en werken in Drenthe. De zorgsector krijgt bijvoorbeeld te maken met grote personeelstekorten, terwijl de zorgvraag blijft stijgen. Het tekort aan woningen en de beperkte doorstroming op de woningmarkt zorgen ervoor dat ouderen, starters en jongvolwassenen moeilijk passende en betaalbare woningen kunnen vinden.
Over de Monitor Brede Welvaart Drenthe
De Monitor Brede Welvaart Drenthe geeft een actueel beeld van de brede welvaart in de provincie Drenthe. De monitor maakt helder welke maatschappelijke vraagstukken spelen in Drenthe en in welke regio’s of gemeenten interventies gewenst zijn om de brede welvaart te versterken. Inzicht in waar je staat en waar je vandaan komt is een cruciale eerste stap voor gemeenten die de brede welvaart willen versterken.
Trendbureau Drenthe heeft de Monitor Brede Welvaart Drenthe ontwikkeld. De Monitor Brede Welvaart Drenthe is mede mogelijk gemaakt door de Provincie Drenthe.
