Sport- en beweegmonitor

Sport- en beweegmonitor volwassenen en ouderen

In Drenthe sport een kleiner deel van de volwassenen en ouderen wekelijks dan gemiddeld in Nederland. Ook voldoen zij iets minder vaak aan de landelijke beweegrichtlijnen. Toch zijn er positieve uitzonderingen: met name in de gemeenten Tynaarlo, Aa en Hunze en Meppel worden opvallend goede resultaten behaald. Verder valt op dat 65-plussers in Drenthe gemiddeld vaker aan de beweegrichtlijnen voldoen dan hun leeftijdsgenoten landelijk. Je vindt hier cijfers over het sport- en beweeggedrag van volwassenen en ouderen in Drenthe. We laten zien hoeveel mensen wekelijks sporten en hoeveel voldoen aan de beweegrichtlijnen. Daarbij maken we onderscheid tussen leeftijdsgroepen (18–64 jaar en 65+) en tonen we verschillen tussen gemeenten en ontwikkelingen over de jaren 2012–2024.

Wekelijks sporten

Met dit onderdeel brengen we in kaart welk percentage volwassenen (18+) in Drenthe minimaal één keer per week sport. De gegevens lopen van 2012 tot en met 2024, waardoor trends per gemeente zichtbaar zijn.

Stand van zaken: 2024

In Drenthe sport een lager percentage inwoners wekelijks in vergelijking met het landelijk gemiddelde. Alleen in Tynaarlo ligt dit percentage boven het gemiddelde. Gemeenten Emmen (43,8%) en Borger-Odoorn (42,8%) scoren het laagst, tegenover het landelijke gemiddelde van 57,5%.

We onderscheiden ook de leeftijdsgroepen 18-64 jaar en 65 jaar en ouder. In Noordenveld, Tynaarlo en Aa en Hunze sport de jongere groep (18-64 jaar) vaker dan het landelijke gemiddelde. Opvallend is dat Tynaarlo de enige gemeente is waar ook het percentage sportende 65-plussers boven het landelijke gemiddelde ligt.

Trend over jaren: 2012-2024

Zowel landelijk als in Drenthe bleef het aandeel wekelijkse sporters tussen 2012 en 2024 redelijk stabiel. Tot 2020 was er een lichte daling zichtbaar, gevolgd door een stijging vanaf dat jaar.

Bij de groep 18-64 jaar nam het sportgedrag in Drenthe toe vanaf 2016. Voor 65-plussers begon deze stijging pas in 2020. Ondanks de vergrijzing verloopt de trend bij ouderen in Drenthe vrijwel parallel aan die in de rest van Nederland.

Beweegrichtlijnen

Hier kijken we naar het percentage volwassenen dat voldoet aan de landelijke beweegrichtlijnen. Deze richtlijnen adviseren:

• Minimaal 150 minuten per week matig intensief bewegen (zoals wandelen of fietsen), verspreid over meerdere dagen.
• Minstens twee keer per week spier- en botversterkende activiteiten, bij ouderen aangevuld met balansoefeningen.

Stand van zaken:

Drenten voldoen gemiddeld iets minder vaak aan de beweegrichtlijnen dan Nederlanders landelijk. Toch zijn de verschillen beperkt. In Aa en Hunze, Tynaarlo en Meppel ligt het percentage boven het landelijk gemiddelde. Borger-Odoorn scoort het laagst van alle Drentse gemeenten.

Bij de 18-64 jarigen scoren dezelfde drie gemeenten (Tynaarlo, Meppel en Aa en Hunze) boven het gemiddelde.

Opvallend: 65-plussers in Drenthe voldoen juist vaker aan de richtlijnen dan gemiddeld in Nederland. Alleen Emmen en Noordenveld liggen hier onder het gemiddelde.

In Midden-Drenthe zien we een bijzonder contrast: relatief weinig 18-64 jarigen voldoen aan de richtlijnen, terwijl 65-plussers juist hoog scoren. Een vergelijkbaar beeld zien we in Borger-Odoorn.

Trend over jaren: 2012-2024

Tussen 2012 en 2020 nam het aantal mensen dat voldeed aan de richtlijnen licht toe. In de periode 2020-2022 daalde dit percentage weer, zowel in Drenthe als landelijk — vooral onder de 18-64 jarigen. Dit is opvallend, omdat in diezelfde periode het aantal wekelijkse sporters juist toenam.

In 2024 is het landelijke gemiddelde iets gestegen; in Drenthe bleef het gelijk ten opzichte van 2022.

Bij de 65-plussers zien we een andere ontwikkeling. Tussen 2012 en 2024 nam het percentage dat voldoet aan de richtlijnen toe, zowel landelijk als in Drenthe. Sinds 2022 ligt het Drents gemiddelde zelfs boven het landelijke gemiddelde, al zijn de verschillen in 2024 iets kleiner geworden.

Sport- en beweegmonitor jongvolwassenen (16-25 jaar)

In Drenthe sport een kleiner deel van de jongvolwassenen wekelijks dan gemiddeld in Nederland. Op het gebied van bewegen ligt Drenthe juist iets boven het landelijke gemiddelde: jongvolwassenen bewegen hier vaker dagelijks minimaal een half uur. Gemeenten Tynaarlo, Noordenveld en De Wolden laten daarbij de meest positieve cijfers zien, terwijl met name Aa en Hunze en Borger-Odoorn achterblijven. Je vindt hier cijfers van 2024 over het sport- en beweeggedrag van jongvolwassenen (16–25 jaar) in Drenthe. We laten zien hoeveel jongvolwassenen wekelijks sporten en hoe vaak zij voldoen aan de beweegrichtlijnen voor dagelijks en wekelijks bewegen.

Wekelijks sporten

Met dit onderdeel brengen we in kaart welk percentage jongvolwassenen (16-25 jaar) in Drenthe minimaal één keer per week sport. De cijfers hebben betrekking op het jaar 2024.

Stand van zaken: 2024

In Drenthe sport een kleiner aandeel jongvolwassenen wekelijks in vergelijking met het landelijk gemiddelde. In Noordenveld, Tynaarlo en De Wolden ligt het percentage sporters juist boven het landelijke gemiddelde. In Borger-Odoorn is het aandeel wekelijkse sporters aanzienlijk lager dan in de rest van de provincie.

Bewegen

Hier kijken we naar het percentage jongvolwassenen (16-25 jaar) dat dagelijks minimaal een half uur beweegt, én naar het aandeel dat dit op minimaal vijf dagen per week doet. De cijfers hebben betrekking op het jaar 2024.

Stand van zaken: 2024

Jongvolwassenen in Drenthe bewegen gemiddeld vaker dagelijks minimaal een half uur dan hun leeftijdsgenoten landelijk. In de meeste Drentse gemeenten ligt dit percentage boven het landelijke gemiddelde. Alleen in Meppel en Aa en Hunze ligt het aandeel dagelijkse bewegers lager, waarbij Aa en Hunze duidelijk achterblijft.

Ook het percentage jongvolwassenen dat op minstens vijf dagen per week een half uur beweegt, ligt in Drenthe iets boven het landelijke gemiddelde. Dit beeld geldt voor de meeste gemeenten. In Westerveld, Meppel en Hoogeveen ligt het percentage iets onder het landelijk gemiddelde. In Emmen en Aa en Hunze is de afwijking naar beneden groter.

Sport- en beweegmonitor jeugd

Jeugd in Drenthe sport en beweegt iets vaker dan hun leeftijdsgenoten landelijk. Vooral het sporten bij een club of sportschool ligt iets boven het landelijke gemiddelde. Binnen de provincie zijn er duidelijke verschillen: De Wolden en Aa en Hunze scoren hoog, terwijl Emmen en Hoogeveen achterblijven. Je vindt hier cijfers over het sport- en beweeggedrag van jongeren in de klassen 2 en 4 van het voortgezet onderwijs. We laten zien hoeveel jongeren wekelijks sporten bij een club of sportschool en hoeveel dagelijks of meerdere dagen per week bewegen. Ook tonen we de ontwikkelingen per gemeente over de periode 2015–2023.

Wekelijks sporten bij club of sportschool

Met dit onderdeel brengen we in kaart welk percentage jongeren uit de klassen 2 en 4 van het voortgezet onderwijs wekelijks sport bij een club of sportschool. De meest recente gegevens gaan over 2023 en lopen terug tot 2015, waardoor trends per gemeente zichtbaar zijn.

Stand van zaken: 2023

Jongeren in Drenthe sporten iets vaker wekelijks bij een club of sportschool dan gemiddeld in Nederland. De verschillen zijn klein, maar in Aa en Hunze ligt het aandeel wekelijkse sporters het hoogst van alle Drentse gemeenten. In Borger-Odoorn en Emmen ligt dit percentage duidelijk lager.

Trend over jaren: 2015–2023

Tussen 2015 en 2023 bleef het aandeel jongeren dat wekelijks sport bij een club of sportschool over het algemeen stabiel. Zowel landelijk als in Drenthe is de trend vergelijkbaar: een lichte daling in de periode 2019–2021, gevolgd door een stijging vanaf 2021.

Sporten en bewegen

Hier bekijken we het percentage jongeren uit de klassen 2 en 4 van het voortgezet onderwijs dat dagelijks minimaal een uur sport of beweegt, én het aandeel dat dit op minstens vijf dagen per week doet. De gegevens gaan over 2023 en bestrijken de periode 2015–2023.

Stand van zaken: 2023

Jongeren in Drenthe sporten of bewegen gemiddeld iets vaker dagelijks minimaal een uur dan jongeren landelijk. De verschillen zijn klein, maar duidelijk zichtbaar tussen gemeenten. In De Wolden en Borger-Odoorn is het aandeel dagelijkse bewegers het hoogst. Midden-Drenthe en Hoogeveen scoren het laagst.

Ook het aandeel jongeren dat minstens vijf dagen per week een uur sport of beweegt ligt in Drenthe iets boven het landelijke gemiddelde. De Wolden springt er positief uit, terwijl Assen en Hoogeveen juist lager scoren.

Trend over jaren: 2015–2023

Het aandeel jongeren dat dagelijks minimaal een uur beweegt is tussen 2015 en 2023 licht gedaald, zowel in Drenthe als landelijk. De daling is het sterkst in de gemeente Tynaarlo in de periode 2021–2023.

Voor jongeren die op minstens vijf dagen per week een uur bewegen geldt dat het aandeel tussen 2015 en 2021 daalde, maar sinds 2021 weer licht toeneemt. Deze positieve ontwikkeling is zichtbaar in onder meer Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen en Noordenveld. In Tynaarlo en Westerveld daalde het aandeel recent, al liggen de percentages daar nog steeds boven het Drents en landelijk gemiddelde.

Gerelateerde informatie

• Publicatie: Gezond & leefstijl in Drenthe (2024)
• Publicatie: Drenthe Samen Gezond in Beweging (2024)
• Feitenblad: ervaringen van Drenten over sport en bewegen in 2023 (2024)
• Publicatie: Vitaliteit van Sportverenigingen. Financiën en bestuur & beleidszaken (2023)
• Vitaliteit-van-sportverenigingen-in-Drenthe-leden-vrijwilligers-en-trainers.pdf

Verantwoording

Databronnen

Voor de sport- en beweegmonitor Drenthe wordt op dit moment gebruikgemaakt van openbare data. Dit is data dat publiekelijk toegankelijk is. De sport- en beweegmonitor Drenthe maakt gebruik van data van de Gezondheidsmonitors van de GGD, het CBS en het RIVM. Dit betreft de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen (18 jaar en ouder), Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen (16 tot en met 25 jaar) en de Gezondheidsmonitor Jeugd (leerlingen uit het tweede en vierde leerjaar van het regulier voortgezet onderwijs). Al deze data wordt geactualiseerd in de sport- en beweegmonitor Drenthe zodra de data op gemeenteniveau  landelijk beschikbaar komt. De Gezondheidsmonitors worden eens in de twee jaren uitgevraagd.

Beschikbare jaren

Op dit moment zijn de data voor de Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen beschikbaar voor de jaren 2012, 2016, 2020, 2022 en 2024. Voor de Gezondheidsmonitor Jongvolwassenen zijn data beschikbaar van de jaren 2022 en 2024. Van de Gezondheidsmonitor Jeugd zijn data beschikbaar van de jaren 2015, 2019, 2021 en 2023.

Voor sommige gemeenten of jaren geldt dat er data ontbreken. Dit is het geval wanneer de data voor de betreffende gemeenten of jaren, niet beschikbaar zijn.