Vraag en aanbod mantelzorg uit balans in Drenthe?

25 april 2018

Vanwege demografische ontwikkelingen neemt de behoefte aan mantelzorg de komende jaren fors toe. De bereidheid om te zorgen, groeit nog niet mee. En de leeftijdsgroep die vooral mantelzorg verleent, neemt in omvang met een kwart af. Op dit landelijke beeld vormt de provincie Drenthe geen uitzondering.

Het landelijke beeld is geschetst in het rapport Voor elkaar? Stand van de informele hulp in 2016 (SCP, dec 2017). Hierin komt onder meer naar voren dat een derde van alle 16-plussers mantelzorg verleent. In de leeftijdsgroep 45-64-jarigen is het aandeel mantelzorgers het grootst; zij verzorgen vooral hulpbehoevende (schoon)ouders. Van degenen die geen informele hulp verlenen, zegt ruim twee derde bereid te zijn om dat wel te doen. Dit is tussen 2014 en 2016 niet veranderd. Wel geven in 2016 iets meer niet-helpers aan dat zij door gezondheidsproblemen of gebrek aan tijd niet optimaal inzetbaar zijn.

Meer vraag naar mantelzorg, vermoedelijk minder aanbod

Kijken we naar de bevolkingsprognoses voor de provincie Drenthe, dan lijkt sprake van een toenemende mismatch: terwijl de leeftijdsgroep die een groot beroep doet op mantelzorg (80+) verdubbelt, neemt de leeftijdsgroep die vooral mantelzorg verleent met een kwart af. Zie figuur 1.

Figuur 1:

Informele zorg anders inrichten?

Figuur 2 geeft net een andere kijk op de zaak: ondanks de sterke toename van het aantal 80’plussers is hun aandeel in de bevolking de komende decennia niet groter dan 11,4%. In de jongere leeftijdsgroepen zou in principe voldoende mantelzorgpotentieel moeten zijn om de 80-plussers te ondersteunen. Maar dat veronderstelt wel dat jongere generaties tijd beschikbaar hebben voor het  verlenen van mantelzorg en bereid zijn te helpen. Het lijkt ons verstandig tijdig inzicht te verkrijgen in wat daar voor nodig is.

Figuur 2

Meer weten of de informele zorg anders inrichten?

De toekomstbestendigheid van de mantelzorg is één van de vraagstukken waarmee het Trendbureau Drenthe zich bezighoudt.

Vraag en aanbod mantelzorg uit balans in Drenthe?

25 april 2018

Op 22 februari vond in De Nieuwe Kolk in Assen de werkplaats Langer zelfstandig wonen in Drenthe plaats. In de werkplaats werden de resultaten van het onderzoek van Trendbureau Drenthe naar langer zelfstandig wonen in Drenthe gepresenteerd. Ook werd het onderwerp verder uitgediept met een groep van ruim twintig betrokkenen die in hun dagelijks werk met dit onderwerp te maken hebben.

Het thema langer zelfstandig wonen is in Drenthe urgenter dan elders. In de provincie Drenthe is de vergrijzing immers sterker dan in de rest van het land, vooral in gebieden met bevolkingskrimp. In 2017 waren er bijna 110.000 Drenten ouder dan 65 jaar, ongeveer 22% van de bevolking. In 2040 is naar verwachting 32% van de Drentse bevolking ouder dan 65 jaar.

Sociale netwerken cruciaal

Uit het onderzoek in Drenthe komt naar voren dat, naast de geschiktheid van de woning en de buurt, voornamelijk een groot sociaal netwerk en een goede eigen regie bijdragen aan langer zelfstandig (kunnen) wonen. In het artikel over Langer zelfstandig wonen kun je de resultaten van het onderzoek nalezen.

Beïnvloedingsmogelijkheden voor langer zelfstandig wonen

In het tweede deel van de werkplaats zijn de deelnemers actief aan het werk gegaan met de vraag: “Wat zou er in 2025 geregeld moeten zijn zodat ouderen in Drenthe echt langer zelfstandig kunnen wonen? En waar heb je invloed op?”

De uitkomsten van deze werkplaats laten zien waar de verschillende beïnvloedingsmogelijkheden liggen voor langer zelfstandig wonen in Drenthe. Deze zijn vooral gericht op het sociale aspect in buurten, wijken en dorpen. Met daarbij ook oog voor de moeilijke sociale positie van kwetsbare ouderen en de oplossingen voor de belemmeringen die hulprelaties in de weg staan. Met ook aandacht voor het slimmer inrichten van de openbare ruimte om spontane ontmoeting te stimuleren, waarbij kleinschaligheid voorop staat. Belangrijke randvoorwaarden zijn voldoende variatie in woonvormen en een woningaanbod op maat. Dit vergt ontschotting en een vermindering van het aantal regels. Ook is het nodig dat mensen op tijd nadenken over hun eigen toekomst en beslissingen niet uitstellen. Dit vraagt om gerichte bewustzijnscampagnes.

Interesse?

De deelnemers van de werkplaats zijn enthousiast om hiermee samen met ons aan de slag te gaan in Drenthe. Heb je ook interesse en/of ken je een dorp of buurt in Drenthe waar langer zelfstandig wonen hoog op de agenda staat van inwoners, gemeente en/of instellingen, neem dan contact op met Marja Janssens, Hermien Maarsingh of Hans Elshof.