Bevolking

Drentse bevolking weer toegenomen

Het aantal inwoners in de provincie Drenthe is in 2019 opnieuw toegenomen. Op 1 januari 2020 waren er 493.682 Drenten, 0,3% meer dan een jaar eerder. Sinds 2015 zijn er ieder jaar meer Drenten. Terwijl er in de periode 2011-2015 juist ieder jaar minder Drenten waren. De toename van de bevolking wordt veroorzaakt doordat het aantal mensen dat naar de provincie Drenthe verhuist groter is dan het aantal mensen dat uit de provincie vertrekt. Het natuurlijk saldo is namelijk al bijna een decennium negatief, dit betekent dat er meer mensen overlijden dan er geboren worden.

Groei in Noord- en Zuidwest-Drenthe

De Drentse bevolkingsgroei wordt gedragen door de toename van de bevolking in Noord- en Zuidwest-Drenthe. In het noorden zien we een sterke groei van de gemeente Tynaarlo (4%). Dit wordt vooral veroorzaakt door nieuwbouw in deze gemeente tegen de stad Groningen aan. In Assen is het aantal inwoners in de afgelopen vijf jaar ook met 2% toegenomen. In Zuidwest-Drenthe is Meppel de aanjager (3,4% groei in de afgelopen vijf jaar).

Bevolkingsgroei komt vooral door vestigingsoverschot, het natuurlijke saldo blijft negatief

Bevolkingsgroei bestaat uit het natuurlijke saldo (het verschil tussen geboorte en sterfte) en het migratiesaldo (het verschil tussen vestiging en vertrek), zowel met andere Nederlandse gemeenten als het buitenland. De meeste gemeenten in Drenthe kenden in 2019 een positief migratiesaldo. Er waren dus meer vestigers dan vertrekkers in Drenthe. Alleen vanuit Coevorden vertrokken meer mensen dan er kwamen wonen. Het positieve migratiesaldo is vooral hoog in Zuidwest-Drenthe en in gemeenten die (deels) op de Hondsrug liggen. Per saldo kwamen 1.562 nieuwe inwoners vanuit andere Nederlandse gemeenten. Dat is 60% van het totaal. Het migratiesaldo met het buitenland was dus ongeveer 1.000 inwoners positief.

Het positieve migratiesaldo in Drenthe is een trend die al enige jaren aanhoudt. Sinds 2015 zijn er meer vestigers dan vertrekkers. Deze trend is voor een belangrijk deel ingegeven door een positief buitenlands migratiesaldo. Een meer recente ontwikkeling is dat Drenthe per saldo ook vestigers uit de rest van Nederland ontvangt. In 2018 was er al een kleine plus (623), maar die is in 2019 verder gestegen.

Het natuurlijk saldo in Drenthe was in 2019 negatief. Er overleden 1.033 meer Drenten dan dat er geboren werden. Het natuurlijk saldo schommelt al sinds 2015 rond de -1.000. Dit is een gevolg van de vergrijzing waardoor meer mensen komen te overlijden. Dat zijn er sinds 2015 ongeveer 5.000 per jaar. Door de ontgroening worden er ook minder kinderen geboren dan voorheen, ongeveer 4.000 per jaar. Deze cijfers zijn al enkele jaren stabiel.

Drentse bevolking wordt steeds ouder

In Drenthe is sprake van ontgroening en vergrijzing. Dit betekent dat er relatief steeds minder jongeren en steeds meer ouderen zijn. In 2010 was nog ongeveer van de Drenten 24% jonger dan 20 jaar. In 2020 was dit percentage gezakt naar bijna 21%. Het percentage Drenten van 65 jaar en ouder is in diezelfde periode juist sterk gestegen van bijna 18% naar ruim 23%. In 2017 waren er voor het laatst meer jongeren dan ouderen in Drenthe en de verwachting is dat deze situatie niet snel terugkomt. Het aandeel jongeren in de bevolking is ongeveer gelijk aan de situatie voor heel Nederland, maar het aantal ouderen is aanzienlijk hoger.

Door ontgroening en vergrijzing zijn er steeds minder werkenden ten opzichte van het aantal niet-werkenden. Dit wordt ook wel een stijging van de demografische druk genoemd en berekend aan de hand van het aantal jongeren en ouderen ten opzichte van het aantal inwoners in de leeftijdscategorie 20 t/m 65 jaar. In de hele provincie ligt de demografische druk op 81% in 2020. Er zijn voor 100 personen in de leeftijdscategorie 20 t/m 65 jaar dus 81 jongeren en ouderen (oftewel 5 werkenden op 4 niet-werkenden). Dit is hoger dan de demografische druk voor heel Nederland (70%).

Aantal Drenten met migratieachtergrond stabiel

Een deel van de Drenten heeft een migratieachtergrond. Dat betekent dat zij zelf of één van hun ouders in het buitenland is geboren. Het aandeel Drenten met een migratieachtergrond is ongeveer 10%. Dit is veel lager dan het Nederlands gemiddelde van 24%. De meeste Drenten met een migratieachtergrond wonen in de meer stedelijke gebieden. In Assen heeft 16% een migratieachtergrond en in Emmen en Meppel is dit 12%. In de gemeente De Wolden heeft slechts 5% een migratieachtergrond.

Het aandeel Drenten met een migratieachtergrond is de afgelopen jaren stabiel. In de jaren 2016 en 2017 was er, als gevolg van de vluchtelingencrisis, nog een sterke stijging te zien van het aantal mensen met een niet-Westerse migratieachtergrond. Dat cijfer is nu gestabiliseerd. Het aantal Drenten met een Westerse migratieachtergrond ligt al jaren rond 6%.

Aantal huishoudens blijft toenemen

In Drenthe is het aantal huishoudens in 2020 opgelopen tot ongeveer 206.000. Dit zijn er 17.000 meer dan in 2010 en 42.000 meer dan in 2000. Na een afvlakking van de groei van het aantal huishoudens tijdens de economische crisis rond 2013, neemt het aantal huishoudens weer stevig toe in de afgelopen jaren. Het aantal huishoudens is de afgelopen 10 jaar in Drenthe (8,6%) wel iets minder sterk toegenomen dan in Nederland (11,3%). Het aantal huishoudens is in alle Drentse gemeenten toegenomen sinds 2010. In De Wolden was de groei van het aantal huishoudens het sterkst, met 12,3% lag het boven het Nederlands gemiddelde. Coevorden kende de laagste groei van het aantal huishoudens (4,2%).

Het aantal huishoudens is vooral toegenomen door de groei van het aantal alleenstaande huishoudens. Hiervan zijn er sinds 2010 meer dan 10.000 bijgekomen, dat is een groei van 16%. Ook het aantal meerpersoonshuishoudens met en zonder kinderen nam toe. In relatieve zin nam het aantal éénoudergezinnen het sterkst toe sinds 2010 (+22%), een trend die ook in de rest van Nederland zichtbaar is (+21%). Door de groei van het aantal alleenstaande huishoudens en éénoudergezinnen is het gemiddeld aantal personen per huishouden gedaald van 1,54 in 2010 naar 1,44 in 2020. Dat is een fractie lager dan het Nederlands gemiddelde (1,47 persoon per huishouden).

Prognoses laten krimp Drentse bevolking zien

Volgens de regionale prognoses van het CBS (2020) zal de Drentse bevolking in de komende decennia krimpen. Naar verwachting zullen er in 2030 ongeveer 5.000 minder Drenten zijn (-1,2%). Daarna treedt stabilisatie op, waarna een verdere krimp wordt verwacht in de periode 2040-2050. Zoals alle voorspellingen, zijn de prognoses met onzekerheid omgeven. Er is een reële kans dat de bevolking alsnog gaat groeien, maar daar staat tegenover dat de krimp ook veel heftiger kan uitvallen.

Op gemeenteniveau zien we duidelijke verschillen binnen Drenthe. Tot 2030 zijn de verwachte groeigemeenten dezelfde gemeenten die op dit moment het snelst groeien. Krimp wordt vooral verwacht in Noordenveld en Aa en Hunze,maar de bevolking lijkt zich in deze gemeenten daarna te stabliseren. Tot 2050 zijn Westerveld en Coevorden naar verwachting de sterkst krimpende gemeenten. Zij moeten rekening houden met een afname van de bevolkingsomvang van bijna 10%.

Conclusie

De Drentse bevolking groeit, maar lang niet overal. Ook voor de toekomst ligt bevolkingskrimp op de loer. Daarnaast heeft Drenthe te maken met ontgroening en vergrijzing. Dit zorgt er ook voor dat er in Drenthe jaarlijks meer mensen overlijden dan er geboren worden. Hier staat tegenover dat Drenthe al enkele jaren een positief migratiesaldo kent.

Het overschot aan vestigers komt vooral uit andere delen van Nederland. De vraag is hoe dit zich in de toekomst zal ontwikkelen. De prognoses geven aan dat de bevolkingsomvang verder zal afnemen, maar er is ruimte voor onzekerheid in de voorspellingen. Mogelijk zorgt de coronacrisis en de versnelde ontwikkeling van thuiswerken voor een extra belangstelling voor wonen in Drenthe. Het is nu nog te vroeg om hierover conclusies te trekken.

De voorspelde krimp zal overigens geleidelijk plaatsvinden. Dit geeft beleidsmakers en inwoners tijd en ruimte om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden.

Medewerker

Hans Elshof

onderzoeker - data-analist

Delen via social media

Delen via social media

Betrokken medewerkers

Hans Elshof

onderzoeker - data-analist

Sophie Stroisch

Data-analist/onderzoeker

Meer weten?

Neem contact op met één van de betrokken medewerkers

Gerelateerd nieuws

Leefbaarheid

Nieuwe website Trendbureau Drenthe gelanceerd door gedeputeerde Hans Kuipers

Leefbaarheid

Trendbureau Drenthe bestaat 3 jaar!

Bereikbaarheid & voorzieningen

Grote maatschappelijke effecten als gevolg van financiële tekorten bij Drentse gemeenten

De inwoners van Drenthe worden sterk getroffen door de financiële tekorten bij de Drentse gemeenten. De oplopende tekorten dwingen Drentse gemeenten tot ingrijpende maatregelen over de volle breedte van hun takenpakket. Inwoners plukken daarvan de wrange vruchten in de vorm van een schraler voorzieningenaanbod, hogere OZB, een slecht onderho

Bereikbaarheid & voorzieningen

Webinar 1 september: ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’

De principes van brede welvaart en de duurzame ontwikkelingsdoelen worden in steeds bredere kring omarmd als richtinggevend voor een toekomstbestendige samenleving. Maar waar hebben wij het dan over en hoe krijgen wij meer zicht op de ontwikkeling van onze brede welvaart? In het webinar ‘Introductie Monitoring Brede Welvaart’ geven wij een comp

Corona

Stad of platteland? Dat maakt voor de woontevredenheid in Drenthe niet uit

Eind april, na ruim 4 weken leven in coronatijd, was 93% van de Drenten blij met de eigen woning en woonomstandigheden. Evenveel inwoners gaven aan voldoende privacy en ruimte voor zichzelf te hebben. 8% van de ondervraagden geeft aan dat de wens om te verhuizen in de eerste maand van de lockdown is toegenomen. Hierbij zijn geen verschillen tussen

Publicaties

Bereikbaarheid & voorzieningen

Publicatie Maatschappelijke effecten als gevolg van financiële tekorten bij Drentse gemeenten

Leefbaarheid

eindrapportage De rol van binnenlandse verhuizingen in groeiende inkomensverschillen tussen gebieden binnen Noord-Nederland

Bereikbaarheid & voorzieningen

Cultuurmonitor Emmen