Trendbureau Drenthe monitort trends en ontwikkelingen in het sociale domein. We leveren informatie en kennis die relevant is voor beleidsontwikkeling in het brede maatschappelijke veld.
Met partners
Onze werkwijze kenmerkt zicht door nauwe contacten met inwoners, overheden, maatschappelijke instellingen en kennisinstituten. Ieder thema heeft een eigen begeleidingscommissie of regiegroep met experts uit het veld op het betreffende thema. Zo weten we wat er speelt en waar het schuurt. Hoewel het Trendbureau een onafhankelijk kennisinstituut is, wordt een ieder uitgenodigd om een inbreng of bijdrage te leveren aan onze programmering.
Monitoren en verdiepen
We monitoren langjarig op de thema’s Leefbaarheid, Onderwijs en Zorg. Daarnaast doen we verdiepend onderzoek naar actuele onderwerpen binnen het sociale domein. Dat doen we onder andere door het bundelen en ontsluiten van beschikbare informatie. We kijken altijd naar de harde feiten en cijfers én naar de ervaring en beleving van inwoners.
Gezamenlijk duiden
Samen met onze partners geven we duiding aan de uitkomsten van de onderzoeken. Dit doen we tijdens werkplaatsen waar we met elkaar aan het werk gaan. Het Trendbureau biedt inzichten door de resultaten van onderzoek te presenteren. We faciliteren de gezamenlijke duiding door experts en andere betrokkenen de gelegenheid te geven hun visie te geven op de uitkomsten.
Kwantitatief en kwalitatief
Trendbureau Drenthe heeft een eigen database waardoor we efficiënt kwantitatief onderzoek kunnen doen. We vragen inwoners naar hun ervaring middels paneluitvragen. We hebben de beschikking over een uitstekend kwalitatief onderzoeksinstrument om in korte tijd inzicht te krijgen in verschillende perspectieven.
Wetenschappelijk verantwoord beleidsonderzoek
Al onze medewerkers zijn academisch geschoold; enkele medewerkers zijn gepromoveerde onderzoekers. De adviesraad geeft ons een kritische reflectie op de kwaliteit van het onderzoek. Zo borgen we de wetenschappelijke kwaliteit van ons werk.
Datagedreven en datagestuurd werken
Datagedreven werken (ook wel datagestuurd werken) betekent dat je data en analyses gebruikt om beleid, uitvoering en besluitvorming te onderbouwen, te verbeteren en te verantwoorden. Hierbij combineren we informatie uit de data met vakkennis en ervaring. Datagedreven werken is geen doel op zich, maar een werkwijze die leidt tot meer inzicht en betere informatie voor het maken van beleidskeuzes.
Wij ondersteunen bij datagedreven werken en starten hierbij altijd vanuit de maatschappelijke of bestuurlijke opgave. Door doelen concreet en meetbaar te formuleren, kunnen deze beter aan de hand van data worden getoetst en gemonitord. Vanuit de opgave selecteren en combineren we relevante databronnen, zoals openbare data, data uit onze panels maar ook data die een organisatie zelf in huis heeft. We benutten hierbij ook de kennis van de experts binnen de organisatie. Onze expertises zijn onder andere het selecteren van databronnen, adviseren over datagebruik, monitoren, inrichten van data-infrastructuur en ontwikkelen van dashboards. De uitkomsten presenteren we in rapportages, interactieve dashboards en middels scenarioverkenningen.
Deep Democracy
Deep Democracy is een instrument voor besluitvorming en conflictoplossing binnen groepen. We maken gebruik van deze methode omdat wij denken dat goede besluitvorming niet alleen is gebaseerd op de stem van de meerderheid, maar ook op het actief betrekken van afwijkende meningen en perspectieven. Door verschillen bespreekbaar te maken, ontstaat er meer wederzijds begrip en worden besluiten breder gedragen. De methode draagt bij aan een cultuur waarin ruimte is voor nuance en waarin iedereen zich gehoord voelt. Tegelijkertijd wordt de diversiteit aan perspectieven in de groep optimaal benut.
Deep Democracy kan worden ingezet bij verschillende soorten trajecten. Denk hierbij aan complexe besluitvormingstrajecten, onafhankelijke gespreksleiding, of ondersteuning van teams die met spanningen of onderliggende verschillen te maken hebben.
Focusgroepen
Focusgroepen zijn een kwalitatieve onderzoeksmethode waarbij er één of meerdere groepsgesprekken plaatsvinden onder leiding van een ervaren gespreksleider. We zetten focusgroepen in om ervaringen, overtuigingen en ideeën op te halen rond een specifiek thema. Vaak is dit aanvullend op een andere onderzoeksmethode zoals data-analyse of panelonderzoek.
Bij focusgroepen werken we altijd vanuit maatwerk. Iedere doelgroep en ieder thema vraagt om een passende aanpak wat betreft deelnemers, setting, vragen en vorm. Tijdens de focusgroep zorgen we altijd voor een passende vorm van verslaglegging, bijvoorbeeld door een notulist, opname, gezamenlijke flap-over of andere vorm. Na afloop werken we de opbrengsten uit en analyseren we deze. We kijken daarbij niet alleen naar wat de deelnemers zeggen, maar ook naar onderliggende behoeften, ervaringen en kansen. Deze inzichten vertalen we naar concrete aanbevelingen voor beleid en praktijk.
Jeugdpanel
Met het Drents Jeugdpanel geven we jongeren een stem bij de thema’s die hen raken. We combineren kwantitatief en kwalitatief onderzoek om de stem van jongeren zo goed mogelijk in beleid te vertalen. Leerlingen vullen klassikaal een digitale vragenlijst in over een specifiek thema. Vervolgens voeren we verdiepende klassengesprekken waarin we samen met jongeren oplossingsrichtingen verkennen. We betrekken altijd een externe partij die deskundig is op het onderwerp.
De opbrengsten vertalen we naar concrete adviezen. Deze delen we in een beknopt rapport met scholen, overheden en betrokken organisaties. Vervolgens bespreken we gezamenlijk hoe de inzichten in beleid en praktijk kunnen worden toegepast.
Voor de Jeugdpanels werken we samen met middelbare scholen van alle onderwijsniveaus, verspreid over Drenthe. Met de spreiding van deelnemende scholen en leerlingen van verschillende leeftijden en onderwijsniveaus proberen we een zo representatief mogelijke groep jongeren te bevragen. Echter, vormt het Jeugdpanel door de laagdrempelige aanpak geen exacte afspiegeling van de Drentse middelbare schoolpopulatie als het gaat om leeftijd, geslacht of opleidingsniveau.
Lerend evalueren
Bij lerend evalueren draait het om de vraag in hoeverre de inspanningen binnen een (beleids)programma bijdragen aan het behalen van de gestelde doelen en ambities. We kijken hierbij niet alleen naar de interventies, maar ook naar beleidsleren en samenwerking tussen betrokkenen. De inzichten uit de lerende evaluatie maken we direct beschikbaar, zodat betrokkenen er meteen mee aan de slag kunnen.
We werken vanuit een programmatische aanpak. We starten met het gezamenlijk vaststellen van de verandertheorie van het (beleids)programma. Vervolgens evalueren we één of twee keer per jaar de voortgang met het projectteam en samenwerkingspartners. Op basis daarvan reflecteren we op welke inzichten uit de data en ervaringen uit de dagelijkse praktijk belangrijke lessen bevatten om het programma te verbeteren. Deze leerpunten vertalen we gezamenlijk naar veranderacties, waaraan betrokken partners zich committeren. Deze worden opgenomen in een leeragenda. Zo wordt lerend evalueren een praktisch sturingsinstrument.
Met deze methode bieden we concreet handelingsperspectief aan gemeenten, instellingen en organisaties die vanuit een programmatische aanpak een bijdrage willen leveren aan het doorbreken van maatschappelijke uitdagingen op het gebied van brede welvaart.
Literatuuronderzoek
Literatuuronderzoek is een systematische manier om bestaande kennis, inzichten en theorieën te verzamelen en te analyseren rond een maatschappelijke of beleidsmatige opgave. We zetten literatuuronderzoek in als brug tussen wetenschap en praktijk en starten altijd vanuit een concrete beleidsvraag of maatschappelijke opgave.
Een belangrijk onderdeel van onze werkwijze is het vertalen van academische kennis naar toepasbare inzichten voor lokaal en regionaal beleid en de uitvoeringspraktijk. We selecteren en analyseren relevante (inter)nationale academische literatuur en praktijkgerichte bronnen zoals beleidsdocumenten, evaluaties en rapporten van kennisinstituten. Door deze analyse ontstaat een scherp en genuanceerd beeld van het kennisveld.
We beschikken over expertise in kwalitatieve tekstanalyse, waaronder discoursanalyse. We kunnen teksten systematisch coderen en analyseren om patronen en heersende opvattingen zichtbaar te maken. Hiermee bieden we inzicht in ervaringen en perspectieven en wordt zichtbaar hoe problemen worden gedefinieerd, welke groepen worden aangesproken, en of deze groepen zich wel of niet gehoord voelen.
Participatief actieonderzoek
Participatief actieonderzoek (PAO) is een onderzoeksmethode waarin onderzoekers en betrokkenen – zoals inwoners, cliënten, professionals of vrijwilligers – samen werken aan kennisontwikkeling én verandering. Het vertrekpunt is vaak een maatschappelijke vraag of probleem dat direct invloed heeft op de mensen die deelnemen. PAO is daarom bijzonder geschikt voor het sociaal domein, onderwijs, zorg en welzijn, waar ervaringen van mensen uit de praktijk centraal staan.
We starten een PAO vaak met het gezamenlijk formuleren van de onderzoeksvraag. Vervolgens werken we in verschillende stappen: samen bepalen we welke actief of interventies worden uitgeprobeerd, we voeren deze uit in de praktijk, en de onderzoekers en deelnemers verzamelen ervaringen, data en reflecties. Daarna bespreken we gezamenlijk de effecten en bepalen we welke nieuwe vragen of verbeterpunten ontstaan. Deze cyclus kan meerdere keren worden doorlopen, waardoor het onderzoek steeds verder wordt verdiept en verfijnd. Een PAO resulteert in praktische veranderingen en draagt bij aan kennisontwikkeling. Omdat de betrokkenen zelf mede-eigenaar zijn van het proces, vergroot PAO de kans dat veranderingen duurzaam worden ingebed.
