SCP: Kwaliteit van leven hoog, maar neemt niet toe ondanks economische groei

27 september 2019

Aan de vooravond van Prinsjesdag publiceerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) De sociale staat van Nederland 2019. De centrale uitkomst is: de kwaliteit van leven van Nederlanders is gemiddeld hoog, maar is in de afgelopen 10 jaar niet toegenomen. De economische groei vertaalt zich niet in een betere kwaliteit van leven. Zowel de leefsituatie als de tevredenheid met het leven zijn in 2018 op hetzelfde niveau als in 2008. Wat is de situatie in Drenthe?

Het SCP laat zien dat Nederlanders behoorlijk tevreden zijn met het eigen leven. Al jarenlang waarderen Nederlanders hun leven gemiddeld met een 7,8 als rapportcijfer. Wel signaleert het SCP grote verschillen tussen bevolkingsgroepen in de objectieve kwaliteit van leven (hoe het feitelijk met mensen gaat). Zij ziet enkele hardnekkige verschillen, naar opleiding, inkomen en het al dan niet hebben van werk, een aandoening of ziekte. Het SCP constateert dat de objectieve kwaliteit van leven van Nederlanders over het algemeen niet is toegenomen, ondanks de economische opleving. De economische groei vertaalt zich dus niet in een betere kwaliteit van leven.

Meeste Nederlanders tevreden met hun leven, maar deel blijft achter

Er waren de afgelopen tien jaar ook bevolkingsgroepen en levensterreinen die wel verbetering zagen in de objectieve kwaliteit van leven. Zo steeg de arbeidsparticipatie van vrouwen (hoewel veel al in deeltijd), verbeterde de algemene leefsituatie van 65-plussers en steeg de levensverwachting en het opleidingsniveau van zowel mannen als vrouwen.

Tegelijk ziet het SCP het aandeel mensen met een lage levenstevredenheid in Nederland stijgen. Met mensen die ontevreden zijn over hun eigen leven gaat het vaak ook feitelijk slechter, hoewel niet iedereen met een slechte leefsituatie het eigen leven een laag rapportcijfer geeft. Er is landelijk een kleine groep mensen die grote objectieve achterstanden heeft en daarnaast ook zeer ontevreden is met het eigen leven (3% van de bevolking van 18 jaar en ouder).

Wat is de situatie in Drenthe?

Uit onderzoek van Trendbureau Drenthe blijkt dat het in Drenthe ook goed gaat. De Drenten zijn positief over de leefbaarheid van hun eigen woonbuurt. De meeste inwoners vinden dat ze in een aantrekkelijke woonomgeving wonen, met voldoende groen. Het merendeel van hen ziet de toekomst zonnig in. In termen van en rapportcijfer geven Drentse panelleden de leefbaarheid van hun woonbuurt gemiddeld een 7,9. Dit is gelijk aan 2016.

Ondanks deze hoge tevredenheid zien we dat Drenthe het op een aantal aspecten minder goed doet dan landelijk. We constateren op een aantal gebieden hardnekkige verschillen tussen groepen inwoners. Zo kent Drenthe relatief veel kwetsbare groepen, zoals laaggeletterden, gezinnen met armoede, ouderen met complexe zorgvragen, jongeren zonder startkwalificatie en relatief veel mensen met een uitkering. Ook staan voor veel mensen zekerheden als vast werk en goede zorg onder druk. Vooralsnog lijkt dit geen direct effect te hebben op de tevredenheid met de woon- en leefomgeving.

In Drenthe lijken de bestaande verschillen relatief stabiel. Wie kaartjes naast elkaar legt van ervaren gezondheid van inwoners, levensverwachting, obesitas, aantallen rokers, drankgebruik, bewegingsarmoede, werkeloosheid en armoede, ziet dat de verschillen ook een ruimtelijke component kennen. Een aantal, deels samenhangende, leefbaarheidsvraagstukken zien we in Zuid- en Oost-Drenthe en in bepaalde mate ook stedelijke gebieden als Assen, Hoogeveen en Meppel. Er is sprake van een relatief hoge (jeugd)werkloosheid, een laag gemiddeld opleidingsniveau, een hoog aandeel laaggeletterden en veel (langdurig) lage inkomens. Relatief meer mensen in het gebied geven aan zich niet gezond te voelen.

Leefbaarheidsmonitor Drenthe

Trendbureau Drenthe volgt met de leefbaarheidsmonitor de ontwikkelingen in leefbaarheid in Drenthe. Deze monitor levert de regio inzichten op en stelt hen in staat de ontwikkelingen in leefbaarheid in tijd te volgen. Op grond van objectieve gegevens vanuit de leefbaarheidsmonitor en de ervaren leefbaarheid van inwoners zijn verschillende leefbaarheidsvraagstukken te duiden voor Drenthe als geheel en voor bepaalde regio’s, gebieden en gemeenten.